Της Μαρίας Γεωργίου, Σύμβουλος Επικοινωνίας
Η καρδιά του πολιτισμού χτύπησε δυνατά στην Κύπρο, με τον Alpha Cyprus να στηρίζει ως χορηγός μια παράσταση-σταθμό που συγκίνησε και καθήλωσε το κοινό.
Το «Γένους Θρυλικού», μια ωδή στη θηλυκή αρχή και τη συλλογική μνήμη, ταξίδεψε τους θεατές μέσα από τη μουσική της Ευσταθίας, τη συγκλονιστική ερμηνεία της Έλενας Χατζηαυξέντη και της Μόνικας Μελέκη και την ατμοσφαιρική επιμέλεια του Ανδρέα Γερολέμου.
Συναντήσαμε τους δημιουργούς σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση για τη γυναίκα, την τέχνη και τη «σκυταλοδρομία της αγάπης» που δεν σταματά ποτέ.
ΕΥΣΤΑΘΙΑ: «Ο αληθινός φεμινισμός είναι αγάπη για την ειρήνη»
1. Η παράσταση «Γένους Θρυλικού» ακουμπά τη συλλογική μνήμη και ταυτότητα. Ποια ήταν η αρχική σας καλλιτεχνική αφετηρία για αυτό το έργο; Ήθελα να προβάλω κάποιες σπουδαίες γυναίκες-θρύλους που αγαπώ και πού χάραξαν νέους δρόμους στον χώρο της Τέχνης, της επιστήμης και του πολιτισμού γενικότερα.
Έτσι λοιπόν η βάση μου για να δημιουργήσω το εν λόγω έργο ήταν ο βίος τους. Οι γυναίκες αυτές αποτελούν πνευματικά πρότυπα που τα έχουμε ανάγκη στην εποχή μας. Αποτελούν για όλους εμάς σημεία αναφοράς και έμπνευσης ,κάπου μπορεί και να ταυτιζόμαστε μαζί τους κι αυτό είναι και το μαγικό στην τέχνη, η σύνδεση ,το πώς δημιουργείται ένα κοινό βίωμα και μια συλλογική μνήμη -όπως λέτε- που μας υφαρπάζει από την ατομική μας μιζέρια.
2. Πώς προσεγγίσατε την έννοια του «γένους» ώστε να αποκτήσει σύγχρονη, ζωντανή διάσταση; Πίσω από το «γένους θρυλικού» μπορεί να βρίσκονται σπουδαίες γυναίκες αλλά συμβολίζει και μία κατάσταση που χωράει όλα τα γένη με κοινό πρόσημο την αποκατάσταση της θηλυκής αρχής που βάλεται παγκοσμίως εδώ και αιώνες -στις μέρες μας με τους φρικτούς πολέμους- και η οποία θηλυκή αρχή φωνάζει απελπισμένα για ειρήνη .
Γιατί ο αληθινός φεμινισμός είναι αγάπη για την ειρήνη, αλληλεγγύη, αποδοχή του άλλου, οικολογία και σύνδεση με τον εαυτό μας και τον Θεό. Πολλές «φιλότιμες» προσπάθειες έγιναν για να αμαυρωθεί η πραγματική του έννοια εδώ και χρόνια αλλά η αλήθεια θα λάμπει πάντοτε.
3. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στο να μετατραπεί μια τόσο φορτισμένη έννοια σε σκηνική εμπειρία; Το θέατρο είναι ένα μέσο θαυμαστό και σπουδαίο και λειτουργεί ως μεταφυσική γέφυρα που ενώνει το παρόν με το παρελθόν. Η πρόκληση ήταν να μεταφέρω την αγάπη μου για εκείνη την εποχή και εκείνες τις γυναίκες σε ανθρώπους του 2026 και να τους κερδίσω . Η πρόκληση είναι, κάτι που με χαροποιεί και με συναρπάζει να μπορώ να το μοιραστώ και να βρω αποδέκτες.
4. Πώς ισορροπήσατε ανάμεσα στο ιστορικό υλικό και την ανάγκη για συναισθηματική αμεσότητα; Το ιστορικό υλικό σού εξασφαλίζει την αλήθεια και η αλήθεια πάντα συγκινεί. Εκτός από δημιουργός ,είμαι και ερευνήτρια και ο στόχος μου είναι να συνδυάζω την ακαδημαϊκή έρευνα με την τέχνη. Έτσι η μυθοπλασία του έργου είναι στηριγμένη σε πραγματικά γεγονότα.
5. Υπάρχει κάποια στιγμή ή εικόνα της παράστασης που θεωρείτε “πυρήνα” της; Η φράση «Η σκυταλοδρομία της αγάπης συνεχίζεται και επί των ημερών σας. Μυστικά. Μέχρι που να μην υπάρχει πια ούτε μια ψυχή αβοήθητη στον κόσμο αυτό. Θα μου πείτε, θα χρειαστούν χιλιετίες . Δεν πειράζει. Ούτως ή άλλως είμαστε φτιαγμένοι για την αιωνιότητα.» Γένους θρυλικού, κεφάλαιο 1- Καλλιρρόη
6. Πώς διαμορφώθηκε η συνεργασία σας με τη μουσική επιμέλεια ώστε να υπάρχει ενιαία αφήγηση; Το έργο περιλαμβάνει λόγο και τραγούδια. Τα τραγούδια- ένα για το κάθε κεφάλαιο- είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να συμπληρώνουν το μονόπρακτο. Είναι δηλαδή εξ αρχής γραμμένα και κυκλοφορούν μαζί με το βιβλίο. Η παρουσίαση τους ήταν εξαιρετική υπό την μουσική επιμέλεια του Ανδρέα Γερολέμου και τον ευχαριστώ πολύ γι αυτό. Είχαμε μια αγαστή συνεργασία και την ευχαριστηθήκαμε πολύ!
7. Πόσο συνειδητά πολιτική είναι αυτή η παράσταση; Απόλυτα. Παλιότερα είχα πει ότι τα τραγούδια μου είναι πολιτικά πασπαλισμένα με χρυσόσκονη και το πιστεύω ακόμα αυτό όπως και θεατρικά μου.
8. Πιστεύετε ότι το έργο συνομιλεί διαφορετικά με διαφορετικές γενιές θεατών; Δεν πιστεύω στις γενιές και στις ηλικίες και σ’ αυτό που λένε στο μάρκετιγκ «target group». Πιστεύω μόνο στις ψυχές και στην πνευματικότητα των ανθρώπων, σε ποιό βαθμό βιώνουν το ιερό. Εκεί συνδέονται, ανεξαρτήτως ηλικίας.
9. Τι θα θέλατε ιδανικά να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας; Την χαρά ότι δεν είναι μόνος και ότι κάπου υπάρχει Ελπίδα και Φως.
ΕΛΕΝΑ ΧΑΤΖΗΑΥΞΕΝΤΗ: «Η φωνή γίνεται μνήμη»
1.Πώς προσεγγίσατε τη φωνή ως αφηγηματικό εργαλείο μέσα στην παράσταση; Η φωνή είναι από τα πιο ισχυρά αφηγηματικά εργαλεία και, στη συγκεκριμένη παράσταση, οι απαιτήσεις των διαφορετικών χαρακτήρων με οδήγησαν να τη χρησιμοποιήσω με πολλούς και ποικίλους τρόπους, τόσο τραγουδιστικά όσο και υποκριτικά.
Κινήθηκα σε πιο ψηλούς και γρήγορους τόνους για τη νεαρή Μαρίκα Κοτοπούλη, σε πιο τραχιά και μπάσα χρώματα για την Camille Claudel, σε σπασμένες και ντροπαλές αποχρώσεις για την Ελένη εκ Σύρου. Στη Μαρί Κιουρί η φωνή έγινε πιο φωτεινή, χαρούμενη και απαλή. Υπήρχαν ακόμη στιγμές με έντονες κορώνες, αλλά και άλλες με ψιθυριστή, εσωτερική ένταση.
2. Η μουσική λειτουργεί ως συνοδεία ή ως ισότιμος αφηγητής της ιστορίας; Η μουσική είναι για μένα ισότιμος αφηγητής της ιστορίας. Λέει όσα δεν λένε τα κείμενα· απαντά, θέτει ερωτήματα, δημιουργεί διαφορετικές ατμόσφαιρες και διαμορφώνει νέους σκηνικούς χώρους.
3. Υπάρχει κάποιο φωνητικό ή μουσικό μοτίβο που λειτουργεί ως συνδετικός άξονας του έργου; Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο μοτίβο. Ωστόσο, τα συνεχόμενα ντουέτα της Ευσταθίας με τις ηρωίδες λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στο τότε και το σήμερα. Οι γυναίκες εκείνης της εποχής βρίσκουν φωνή μέσα από τις γυναίκες του παρόντος.
Οι αντισυμβατικές μορφές του παρελθόντος παραδίδουν τη σκυτάλη στις επόμενες γενιές και οι σύγχρονες γυναίκες τους επιστρέφουν αναγνώριση και ανακούφιση, λέγοντας ένα βαθύ «ευχαριστώ». Αυτή είναι η σύνδεση που αγαπά ιδιαίτερα η Ευσταθία και που αναζητά σε κάθε της δουλειά. Για παράδειγμα, 150 χρόνια μετά, το ποίημα της Ελένης εκ Σύρου παρουσιάζεται στη σκηνή και ζωντανεύει μέσα από εμάς, σαν ένα χάδι σε μια ύπαρξη που δεν μπόρεσε να ζήσει ανοιχτά τη ζωή που επιθυμούσε.
Όταν ενωθήκαμε σε εκείνο το ντουέτο με την Ευσταθία, ένιωσα πως η ψυχή της πήρε ένα μικρό φιλί γαλήνης.
4. Πώς δουλέψατε την ισορροπία ανάμεσα στην ένταση και την ευθραυστότητα της ερμηνείας; Είναι πράγματι μια πρόκληση να συνυπάρχουν η ένταση και η ευθραυστότητα. Έχει όμως μια ιδιαίτερη ομορφιά να ακροβατείς ανάμεσα σε αυτό που νιώθεις εσωτερικά και σε αυτό που επιτρέπεις να φανεί προς τα έξω.
Αρχικά άφησα τα συναισθήματα να εκτεθούν, σχεδόν ωμά και σε μεγάλη ένταση. Σταδιακά τα συγκράτησα μέσα στον χαρακτήρα, ώστε το ράγισμα, η ευαισθησία και ο πόνος να εμφανίζονται μόνο σε λίγες, ουσιαστικές στιγμές. Ο ηθοποιός χρειάζεται να παραμένει ρευστός ακόμη και στις πιο έντονες ή σκληρές στιγμές, ώστε η ερμηνεία να διατηρεί το βάθος και την πολυπλοκότητά της.
5. Υπήρξε κάποια στιγμή που σας επηρέασε προσωπικά κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας ή επί σκηνής; Ναι. Όλες οι ιστορίες που κλήθηκα να αφηγηθώ με επηρέασαν βαθιά. Ένιωσα ότι αποτελούν κομμάτι της ύπαρξής μου και της γυναικείας μου ταυτότητας. Ιδιαίτερα με συγκλόνισε η ιστορία της Camille Claudel. Μου προκάλεσε έντονη θλίψη και απογοήτευση απέναντι στη σκληρότητα που βίωσε, τόσο από την οικογένειά της όσο και από την κοινωνία.
Για όσους δεν γνωρίζουν, αυτή η σπουδαία γλύπτρια πέρασε τα τελευταία τριάντα χρόνια της ζωής της σε ψυχιατρικό ίδρυμα. Όταν οι γιατροί επιχείρησαν να της δώσουν εξιτήριο, η οικογένειά της το απαγόρευσε ρητά. Πέθανε εκεί, και στην κηδεία της δεν παρευρέθηκε κανείς από τους δικούς της ανθρώπους.
Θυμάμαι μια πρόβα με την Ευσταθία, σε ένα μικρό μπαλκόνι με θέα τον Άγιο Λάζαρο. Όταν είπα τη φράση από τον μονόλογό μου «Η δικαίωση είναι πάντα καλοδεχούμενη από τις ψυχές που πετούν πια ελεύθερες από το βαρύ τους σώμα», κοιταχτήκαμε και δακρύσαμε, ελπίζοντας πως, έστω και συμβολικά, κάτι από αυτή τη βαθιά ανάγκη είχε βρει ανταπόκριση. Με συγκίνησε επίσης ο αγώνας των πρώτων φεμινιστριών, όπως η Καλλιρρόη Παρρέν και η Μαρίκα Κοτοπούλη.
Οι θυσίες τους και όσα κατέκτησαν — από το δικαίωμα ψήφου και μόρφωσης έως την κατάργηση πρακτικών που έβλαπταν την υγεία των γυναικών και την αύξηση του ορίου ενηλικίωσης — με κάνουν να νιώθω ότι οφείλω κι εγώ να συνεχίσω να αγωνίζομαι για όσα ακόμη δεν έχουν κατακτηθεί, αλλά και να αναγνωρίζω μέσα μου και να αποβάλλω συνειδητά τα κατάλοιπα της πατριαρχίας.
6. Τι σημαίνει για εσάς να μεταφέρεις «μνήμη» μέσα από τη φωνή; Για μένα αυτό είναι το πιο ουσιαστικό. Προσπαθώ κάθε φορά να το θυμάμαι και να το υπηρετώ, γιατί αυτή η μεταφορά μνήμης είναι που με κινεί και με συγκινεί. Ο ήχος κουβαλά μνήμη.
Η φωνή γίνεται μνήμη· ξυπνά όσα προηγήθηκαν και ταυτόχρονα δημιουργεί κάτι νέο. Εκεί, πιστεύω, βρίσκεται το θαύμα του ήχου, της γλώσσας και του τραγουδιού.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΕΡΟΛΕΜΟΥ: «Γεφυρώνοντας το παρελθόν με το παρόν»
Ο Ανδρέας Γερολέμου, υπεύθυνος για τη μουσική επιμέλεια και την οργάνωση παραγωγής, δηλώνει για το έργο:
«Στο “Γένους Θρυλικού” η μουσική δεν λειτουργεί απλώς ως συνοδεία, αλλά ως φορέας μνήμης και συναισθήματος. Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε έναν ηχητικό κόσμο που να γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, αντλώντας στοιχεία από γνώριμες ηχητικές αναφορές, αλλά δίνοντάς τους μια σύγχρονη διάσταση.
Τα τραγούδια γράφτηκαν από την Ευσταθία, κι εγώ ανέλαβα την επιμέλεια της παρουσίασής τους, εντάσσοντας ένα μικρό φωνητικό σύνολο (χορωδία), κρουστά και πιάνο επί σκηνής.
Η πρόκληση ήταν να κρατηθεί αυτή η ισορροπία: να υπάρχει σεβασμός στο συλλογικό βίωμα που κουβαλά το έργο, χωρίς όμως να εγκλωβιστεί σε μια νοσταλγική αναπαράσταση. Θέλαμε η μουσική να λειτουργεί σαν ένα ζωντανό σώμα που συνομιλεί με τη σκηνή, ενισχύει τη δραματουργία και, σε κάποιες στιγμές, την οδηγεί.
Για μένα, το πιο ουσιαστικό ήταν να δημιουργηθεί ένας ήχος που να αγγίζει το κοινό όχι μόνο ως ακρόαση, αλλά ως εμπειρία, κάτι που να το μεταφέρει, έστω και στιγμιαία, σε έναν κοινό χώρο μνήμης και ταυτότητας.»
Λεπτομέρειες Παράστασης
Η παράσταση «Γένους Θρυλικού» παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο Δημοτικό Θέατρο Λάρνακας, στα Πλαίσια του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Χειμώνα Λάρνακας 2025-2026, προσφέροντας μια μοναδική σύμπραξη θεάτρου και μουσικής.
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Ευσταθία
Μουσική Επιμέλεια, Οργάνωση Παραγωγής: Ανδρέας Γερολέμου
Σκηνοθεσία: Σπυρίδωνας Π.Κ. Σπύρου
Επί σκηνής:
Ευσταθία, Έλενα Χατζηαυξέντη, Μόνικα Μελέκη, Σπυρίδωνας Π.Κ. Σπύρου, Ανδρέας Βασιλείου
Πιάνο: Χάρης Μπότσης
Κρουστά: Τζιόναθαν Μπετίτο
Συμμετείχε μικρό ΦΩΝΗΤΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ από το ωδείο Α. ΓΕΡΟΛΕΜΟΥ
Παρουσίαση Εκδήλωσης: Πάολα Σάββα
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Μαρία Γεωργίου
Κουστούμια & Μακιγιάζ: Λίτσα Ιωαννίδου
Χορηγός Επικοινωνίας: Alpha Κύπρου
Mέγα Χορηγός: Ιacovou Group
Χορηγοί: Giovani Kataskevastiki, Fridays, Εύρηκα Senses
Χορηγός Φιλοξενίας: Ευ Κουζήν
Σχεδιασμός: Εvdo Design
Εκτυπώσεις: Wise Print
Η παράσταση βασίζεται στο ομότιτλο βιβλίο-CD της Ευσταθίας, το οποίο κυκλοφορεί και περιλαμβάνει τα μονόπρακτα και τα τραγούδια του έργου.
