Περισσότερες επιλογές, λιγότερη υπομονή, νέοι όροι και διαφορετικές προσδοκίες. Αυτή είναι η νέα σύγχρονη κουλτούρα του dating που αλλάζει, φέρνοντας στο προσκήνιο τάσεις όπως τα AI Situationships, το ChemRizztry, το Slow Dating, το Shrekking και το Pocketing. Πίσω από τις νέες αυτές συμπεριφορές, όμως, παραμένει μια διαχρονική ανθρώπινη ανάγκη, η επιθυμία για ουσιαστική σύνδεση.
Η οργανωσιακή ψυχολόγος Βασιλική Χριστίδη εξηγεί τι συμβαίνει στις σύγχρονες σχέσεις και αναλύει τις προκλήσεις του έρωτα στην εποχή των social media.
Αν κάποτε μια ερωτική σχέση ξεκινούσε από ένα βλέμμα, μια τυχαία συνάντηση, ή μια συζήτηση σε μια κοινή παρέα, σήμερα μπορεί να αρχίσει με ένα swipe, ένα μήνυμα ή ένα απλό reaction σε ένα Instagram story. Ο τρόπος με τον οποίο γνωριζόμαστε έχει αλλάξει ριζικά και μαζί του έχει αλλάξει και η ίδια η κουλτούρα του dating.
Οι εφαρμογές γνωριμιών, τα social media και πλέον η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) έχουν δημιουργήσει ένα εντελώς διαφορετικό κόσμο όχι μόνο για τις ερωτικές αλλά και για όλες τις ανθρώπινες σχέσεις. Οι επιλογές μοιάζουν αμέτρητες, η επικοινωνία είναι άμεση και η πρόσβαση σε νέους ανθρώπους ευκολότερη από ποτέ.
Κι όμως, μέσα σε αυτή την υπερπροσφορά επιλογών, η δημιουργία μιας ουσιαστικής σχέσης φαίνεται να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη κάνοντας πολλούς να αναρωτιούνται “Άραγε εγώ θα βρω το άλλο μου μισό;”
Παράλληλα, εμφανίζονται συνεχώς νέοι όροι που περιγράφουν συμπεριφορές και καταστάσεις της σύγχρονης ερωτικής ζωής. AI Situationships, ChemRizztry, Slow Dating, Shrekking, Ghosting, Fizzling και Pocketing είναι μερικές μόνο από τις λέξεις που έχουν μπει στο λεξιλόγιο των σύγχρονων γνωριμιών, αποτυπώνοντας τις αντιφάσεις μιας γενιάς που αναζητά την αγάπη, τον έρωτα και τον σεβασμό, αλλά συχνά δυσκολεύεται να αφεθεί και να νιώσει πραγματικά ο εαυτός της.
Είναι άραγε η τεχνολογία που μας απομακρύνει από την πραγματική σύνδεση ή μήπως έχουμε αρχίσει να αντιμετωπίζουμε τις σχέσεις με διαφορετικά κριτήρια; Έχουμε γίνει πιο επιλεκτικοί ή απλώς δυσκολευόμαστε να δώσουμε χρόνο σε έναν άνθρωπο;
Η ψυχολόγος Βασιλική Χριστίδη προσεγγίζει το σύγχρονο dating μέσα από μια ψυχολογική ματιά, αναλύοντας τόσο τις νέες τάσεις όσο και τις βαθύτερες ανάγκες που κρύβονται πίσω από αυτές.
Η εποχή των αμέτρητων επιλογών: Γνωρίζουμε περισσότερους ανθρώπους, αλλά συνδεόμαστε πραγματικά;
Η ψηφιακή εποχή έχει καταργήσει σε μεγάλο βαθμό τους περιορισμούς που υπήρχαν παλαιότερα στις γνωριμίες. Πλέον, μπορούμε να επικοινωνήσουμε με ανθρώπους που βρίσκονται σε διαφορετικές πόλεις ή χώρες, να ανακαλύψουμε κοινά ενδιαφέροντα και να ξεκινήσουμε μια γνωριμία χωρίς να χρειαστεί να βρεθούμε αρχικά στον ίδιο χώρο ούτε να νιώσουμε αυτό που οι νέοι χαρακτηρίζουν vibe.
Ωστόσο, αυτή η ευκολία έχει μία άλλη πλευρά, δημιουργεί την αίσθηση ότι πάντα υπάρχει κάποιος καλύτερος, πιο ενδιαφέρων και πιο όμορφος. Η γνωριμία μετατρέπεται έτσι σε μια διαδικασία συνεχούς αξιολόγησης και σύγκρισης με πολλά άλλα άτομα, ενώ η υπομονή και η διάθεση για πραγματική ανακάλυψη του άλλου περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Η Βασιλική Χριστίδη επισημαίνει ότι η σύγχρονη πραγματικότητα έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε έναν πιθανό σύντροφο, τονίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα η επιλεκτικότητα, αλλά η διαρκής αναζήτηση του ιδανικού.
Πώς έχει αλλάξει το σύγχρονο dating στην εποχή των social media και των εφαρμογών γνωριμιών; Έχουμε γίνει πιο επιλεκτικοί ή δυσκολευόμαστε περισσότερο να δημιουργήσουμε ουσιαστικές σχέσεις;
Θεωρώ ότι έχουν συμβεί και τα δύο. Από τη μία πλευρά, οι εφαρμογές γνωριμιών έχουν διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες επικοινωνίας και γνωριμίας. Από την άλλη, αυτή η τεράστια διαθεσιμότητα επιλογών έχει αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε έναν πιθανό σύντροφο. Σήμερα, πολλές φορές, μπαίνουμε στη διαδικασία να αξιολογούμε ανθρώπους μέσα από μερικές φωτογραφίες, μια σύντομη περιγραφή και λίγα μηνύματα. Είναι σαν να δημιουργούμε μια λίστα με χαρακτηριστικά που πρέπει να πληροί ο άλλος, πριν ακόμη του δώσουμε την ευκαιρία να τον γνωρίσουμε πραγματικά. Αυτό που με προβληματίζει περισσότερο είναι ότι ενδέχεται να έχουμε αποκτήσει μια λογική διαρκούς αναζήτησης του καλύτερου.
Αν κάτι δεν μας ενθουσιάσει αμέσως ή αν εμφανιστεί κάποιος που φαίνεται πιο ενδιαφέρων, μπορεί να απομακρυνθούμε πολύ εύκολα από την αρχική γνωριμία. Έτσι, αντί να επενδύουμε σε μια σύνδεση, παραμένουμε σε μια διαρκή αναζήτηση. Δεν πιστεύω ότι το πρόβλημα είναι πως είμαστε επιλεκτικοί. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι θέλουμε και τι δεν διαπραγματευόμαστε σε μια σχέση. Το ζήτημα είναι να ξεχωρίζουμε τα ουσιαστικά κριτήρια από τις υπερβολικές προσδοκίες. Άλλο το να επιλέγω έναν άνθρωπο που μου ταιριάζει και άλλο να αναζητώ έναν άνθρωπο που θα ανταποκρίνεται σε κάθε πιθανή προσδοκία μου. Ίσως, τελικά, δεν δυσκολευόμαστε τόσο να γνωρίσουμε ανθρώπους όσο να τους δώσουμε τον χρόνο και τον χώρο να μας αποκαλυφθούν, νομίζω πως εκεί είναι το κλειδί.
AI Situationships: Όταν η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ο νέος ψηφιακός σύντροφος και είναι πολύ καλύτερος από όλους τους προηγούμενους
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και περίεργες εξελίξεις στη σύγχρονη κουλτούρα των σχέσεων είναι η εμφάνιση των AI Situationships. Πρόκειται για μια νέα μορφή ψηφιακής συντροφικότητας, στην οποία άνθρωποι δημιουργούν δεσμούς με chatbots και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αναζητώντας επικοινωνία, κατανόηση και συναισθηματική υποστήριξη.
Στην εποχή μας η μοναξιά αποτελεί μια πραγματική πρόκληση και η δυνατότητα να υπάρχει κάποιος διαθέσιμος οποιαδήποτε στιγμή, να ακούει χωρίς να κρίνει και να απαντά με τρόπο που δημιουργεί αίσθηση οικειότητας μπορεί να μοιάζει ιδιαίτερα ελκυστική. Ένα chatbot δεν αργεί να απαντήσει, δεν απομακρύνεται επειδή έχει διαφορετικές ανάγκες και δεν εκφράζει την απόρριψη με τον τρόπο που μπορεί να το κάνει ένας άνθρωπος.
Ωστόσο, η αίσθηση συντροφικότητας που δημιουργείται δημιουργέι ένα σημαντικό ερώτημα: Μπορεί άραγε η τεχνητή νοημοσύνη να καλύψει πραγματικά το συναισθηματικό κενό ή αποτελεί έναν προσωρινό τρόπο αποφυγής των δυσκολιών που συνοδεύουν τις ανθρώπινες σχέσεις;
Η Βασιλική Χριστίδη διαχωρίζει την προσωρινή ανακούφιση από τη μοναξιά από τη δημιουργία μιας πραγματικής, αμοιβαίας σχέσης.
AI Situationships: Γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται σε chatbots και ψηφιακούς συντρόφους για συναισθηματική υποστήριξη; Μπορεί μια σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη να καλύψει πραγματικά το συναισθηματικό κενό ενός ανθρώπου;
Νομίζω ότι η στροφή προς τους ψηφιακούς συντρόφους συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με μια ανθρώπινη ανάγκη που υπήρχε πάντα, την ανάγκη να ακουστούμε, να γίνουμε κατανοητοί και να νιώσουμε ότι κάποιος είναι διαθέσιμος για εμάς. Ένα chatbot είναι διαθέσιμο οποιαδήποτε στιγμή, δεν κρίνει με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να φοβόμαστε ότι θα μας κρίνει ένας άνθρωπος και μας επιτρέπει να εκφράσουμε σκέψεις ή συναισθήματα χωρίς τον φόβο της απόρριψης.
Δεν θα ήθελα, ωστόσο, να δαιμονοποιήσουμε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι AI companions μπορούν να προσφέρουν μια προσωρινή αίσθηση ανακούφισης από τη μοναξιά και συναισθηματικής υποστήριξης (De Freitas et al., 2025). Εδώ, όμως, υπάρχει μια σημαντική διάκριση, άλλο η ανακούφιση από τη μοναξιά και άλλο η δημιουργία μιας αμοιβαίας ανθρώπινης σχέσης. Μια πραγματική σχέση περιλαμβάνει δύο διαφορετικούς ανθρώπους, με τις δικές τους ανάγκες, τα όριά τους, τις επιθυμίες τους και την ελευθερία να συμφωνούν ή να διαφωνούν.
Περιλαμβάνει αμοιβαιότητα, διαπραγμάτευση, ευαλωτότητα και την αποδοχή ότι ο άλλος δεν θα είναι πάντοτε διαθέσιμος ή θα ανταποκρίνεται σε όσα θέλουμε, ενώ ένα ψηφιακό σύστημα μπορεί να προσομοιώσει την επικοινωνία και να προσφέρει μια αίσθηση συντροφικότητας, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως αυτή την αμοιβαιότητα. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι το ερώτημα δεν είναι αν κάποιος μπορεί να νιώσει συναισθηματικά κοντά σε μια τεχνητή νοημοσύνη. Μπορεί. Το ερώτημα είναι αν αυτή η σύνδεση τον βοηθά να έρθει πιο κοντά στους ανθρώπους ή αν σταδιακά γίνεται ένας ασφαλής τρόπος να τους αποφεύγει και να μην έρθει σε πραγματική επαφή ούτε με εκείνον ούτε με του άλλους .
ChemRizztry και Slow Dating: Η επιστροφή στην αυθεντική χημεία
Αν η τεχνολογία έχει κάνει τις γνωριμίες πιο γρήγορες, μια άλλη τάση φαίνεται να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το Slow Dating κερδίζει έδαφος, προτείνοντας μια πιο χαλαρή προσέγγιση στον έρωτα, χωρίς την πίεση να καθοριστεί από την πρώτη στιγμή η πορεία μιας γνωριμίας. Η ιδέα είναι απλή, αντί να προσπαθούμε να αποφασίσουμε μέσα σε ένα πρώτο ραντεβού αν κάποιος είναι ο κατάλληλος σύντροφος, επιτρέπουμε στη γνωριμία να εξελιχθεί με φυσικό ρυθμό.
Δίνουμε χρόνο στην επικοινωνία, παρατηρούμε τη συμπεριφορά του άλλου και ανακαλύπτουμε σταδιακά αν υπάρχει ουσιαστική συμβατότητα. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η συζήτηση γύρω από το ChemRizztry, έναν όρο που συνδέεται με την αναζήτηση αυθεντικής χημείας ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Δεν αρκεί πλέον μια εντυπωσιακή εμφάνιση. Σημασία αποκτούν η άνεση, το χιούμορ, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η δυνατότητα να είμαστε ο εαυτός μας.
Η οργανωσιακή ψυχολόγος εξηγεί γιατί αυτή η επιστροφή στην πιο αυθεντική επικοινωνία μπορεί να αποτελεί απάντηση στην κόπωση που προκαλούν οι γρήγορες και επιφανειακές γνωριμίες.
Γιατί παρατηρούμε την ανάγκη επιστροφής στην αυθεντική χημεία και στις γνωριμίες που εξελίσσονται χωρίς βιασύνη; Μήπως έχουμε κουραστεί από τις επιφανειακές επαφές;
Πιστεύω ότι υπάρχει μια πραγματική κόπωση από τις γρήγορες και συχνά επιφανειακές γνωριμίες. Έχουμε συνηθίσει σε άμεση ανταπόκριση, όπου όλα πρέπει να συμβούν γρήγορα, το ενδιαφέρον, η επικοινωνία, η έλξη, ακόμη και η απόφαση για το αν κάποιος αξίζει να παραμείνει στη ζωή μας. Το slow dating έρχεται, κατά κάποιον τρόπο, να αμφισβητήσει αυτή τη λογική.
Μας υπενθυμίζει ότι δεν χρειάζεται να αποφασίσουμε από το πρώτο ραντεβού αν ένας άνθρωπος είναι ο κατάλληλος για εμάς. Μπορούμε να επιτρέψουμε στη γνωριμία να εξελιχθεί, να παρατηρήσουμε πώς αισθανόμαστε μαζί του και να ανακαλύψουμε σταδιακά αν υπάρχει ουσιαστική συμβατότητα. Όσον αφορά το ChemRizztry, θα το συνέδεα με την αναζήτηση μιας πιο αυθεντικής χημείας, πέρα από την εικόνα, την εντυπωσιακή παρουσίαση και την επικοινωνιακή ευκολία.
Η χημεία δεν είναι μόνο η αρχική έλξη. Είναι και ο τρόπος που επικοινωνούμε, η άνεση που αισθανόμαστε, το χιούμορ, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η δυνατότητα να είμαστε ο εαυτός μας χωρίς να προσπαθούμε συνεχώς να εντυπωσιάσουμε. Θα ήθελα, βέβαια, να επισημάνω ότι η χημεία από μόνη της δεν αρκεί για να διατηρήσει μια σχέση. Μπορεί να υπάρχει έντονη έλξη, αλλά να απουσιάζουν η συνέπεια, ο σεβασμός και η συναισθηματική ασφάλεια. Για μένα, το slow dating δεν σημαίνει ότι πρέπει να καθυστερούμε τεχνητά μια σχέση. Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να βιαζόμαστε να της δώσουμε μια ταυτότητα πριν ακόμη καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει μεταξύ μας. Μερικές φορές, το να γνωρίσεις κάποιον ουσιαστικά απαιτεί περισσότερο χρόνο από το να εντυπωσιαστείς από αυτόν.
Shrekking: Επιλέγουμε αυτό που θέλουμε ή αυτό που φοβόμαστε ότι δεν θα μας πληγώσει;
Μια ακόμη τάση που έχει προκαλέσει συζητήσεις είναι το Shrekking. Ο όρος περιγράφει την επιλογή ενός συντρόφου που θεωρείται λιγότερο ελκυστικός ή λιγότερο επιτυχημένος από το άτομο που τον επιλέγει, με την προσδοκία ότι έτσι θα μειωθούν οι πιθανότητες απόρριψης ή συναισθηματικής απογοήτευσης.
Η συγκεκριμένη συμπεριφορά ανοίγει μια νέα συζήτηση γύρω από την αυτοεκτίμηση και την ανάγκη για έλεγχο στις ερωτικές σχέσεις. Είναι διαφορετικό να επιλέγει κανείς έναν άνθρωπο επειδή εκτιμά τον χαρακτήρα και τις αξίες του, ανεξάρτητα από τα κοινωνικά πρότυπα ομορφιάς, και διαφορετικό να επιλέγει κάποιον επειδή πιστεύει ότι θα έχει το πάνω χέρι στη σχέση.
Η Βασιλική Χριστίδη εξηγεί ότι χρειάζεται να διαχωρίζουμε την υγιή αναθεώρηση των προτεραιοτήτων μας από την επιλογή ενός συντρόφου με μοναδικό κριτήριο την ανάγκη να προστατευτούμε από την απόρριψη.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την επιλογή ενός συντρόφου που δεν ανταποκρίνεται στα συνηθισμένα κριτήρια ή στις προσδοκίες μας; Είναι ένας τρόπος να ξεφύγουμε από τα στερεότυπα ή ενδέχεται να συμβιβαζόμαστε με λιγότερα;
Εδώ θεωρώ ότι χρειάζεται να ξεχωρίσουμε δύο αρκετά διαφορετικές καταστάσεις. Αν επιλέγω έναν άνθρωπο που δεν ανταποκρίνεται στα συνηθισμένα κοινωνικά ή αισθητικά πρότυπα, επειδή αναγνωρίζω σε αυτόν στοιχεία που έχουν πραγματική αξία για εμένα, αυτό μπορεί να αποτελεί μια πολύ υγιή μετατόπιση των προτεραιοτήτων μου. Δεν χρειάζεται όλοι να αναζητούμε τον ίδιο τύπο συντρόφου ούτε να βασιζόμαστε αποκλειστικά στην εξωτερική εμφάνιση. Η συναισθηματική διαθεσιμότητα, η καλοσύνη, ο σεβασμός και η συμβατότητα είναι εξίσου σημαντικά στοιχεία.
Το Shrekking, όμως, όπως χρησιμοποιείται στη σύγχρονη dating κουλτούρα, περιγράφει κάτι διαφορετικό: την επιλογή ενός ανθρώπου που θεωρούμε ότι βρίσκεται χαμηλότερα από εμάς σε επίπεδο εμφάνισης ή κοινωνικής θέσης, με την προσδοκία ότι έτσι θα έχουμε μεγαλύτερη ασφάλεια, έλεγχο ή λιγότερες πιθανότητες να πληγωθούμε. Από ψυχολογική σκοπιά, αυτό μπορεί να συνδέεται με την ανασφάλεια, τον φόβο της απόρριψης ή την ανάγκη να αισθανόμαστε ότι έχουμε το πάνω χέρι σε μια σχέση.
Όταν επιλέγω κάποιον επειδή πιστεύω ότι δεν θα με εγκαταλείψει, δεν επιλέγω απαραίτητα με βάση τη συναισθηματική συμβατότητα, αλλά με βάση την ανάγκη μου να προστατευτώ. Και εδώ βρίσκεται η παγίδα: η εξωτερική εμφάνιση ή η κοινωνική θέση ενός ανθρώπου δεν εγγυώνται ούτε τη συμπεριφορά του ούτε την ποιότητα της σχέσης που θα δημιουργήσουμε μαζί του. Δεν θεωρώ ότι το ζητούμενο είναι να συμβιβαζόμαστε με λιγότερα, αλλά να επαναπροσδιορίζουμε τι θεωρούμε σημαντικό. Να μην επιλέγουμε έναν σύντροφο επειδή πιστεύουμε ότι είναι λιγότερο πιθανό να μας πληγώσει, αλλά επειδή πραγματικά μας ενδιαφέρει ως άνθρωπος.
Ghosting και Fizzling: Όταν η επικοινωνία τελειώνει χωρίς εξηγήσεις
Στη σύγχρονη dating κουλτούρα, η εξαφάνιση έχει αποκτήσει τη δική της ορολογία. Το Ghosting περιγράφει την απότομη διακοπή κάθε επικοινωνίας, χωρίς καμία εξήγηση, ενώ το Fizzling αφορά μια πιο αργή και σταδιακή απομάκρυνση. Τα μηνύματα αραιώνουν, οι πρωτοβουλίες μειώνονται και η γνωριμία χάνει σιγά σιγά τη δυναμική της. Πρόκειται για συμπεριφορές που μπορούν να αφήσουν τον άνθρωπο που τις βιώνει με πολλά αναπάντητα ερωτήματα.
Συχνά, αντί να γνωρίζει τι συνέβη, αρχίζει να αναζητά ευθύνες στον εαυτό του, αναρωτώμενος αν έκανε κάτι λάθος ή αν δεν ήταν αρκετά ενδιαφέρων. Πίσω από αυτές τις πρακτικές μπορεί να βρίσκονται ο φόβος της σύγκρουσης, η δυσκολία στην επικοινωνία ή η αδυναμία ανάληψης συναισθηματικής ευθύνης.
Η ψυχολόγος διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε συνολικά έναν άνθρωπο από μία μόνο συμπεριφορά.
Γιατί κάποιοι επιλέγουν να απομακρύνονται σταδιακά ή να εξαφανίζονται χωρίς καμία εξήγηση; Τι αποκαλύπτει αυτή η συμπεριφορά για τη συναισθηματική ωριμότητα και την ικανότητα επικοινωνίας τους;
Το ghosting και το fizzling είναι δύο συμπεριφορές που συναντάμε αρκετά συχνά στις σύγχρονες γνωριμίες. Στην πρώτη περίπτωση, κάποιος διακόπτει ξαφνικά κάθε επικοινωνία χωρίς εξήγηση, ενώ στο fizzling το ενδιαφέρον μειώνεται σταδιακά, με όλο και πιο αραιά μηνύματα, λιγότερη πρωτοβουλία και σταδιακή απομάκρυνση. Πιστεύω ότι πίσω από αυτές τις συμπεριφορές μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί λόγοι.
Για κάποιους ανθρώπους, η άμεση επικοινωνία είναι δύσκολη, επειδή φοβούνται τη σύγκρουση, την αντίδραση του άλλου ή το ενδεχόμενο να αισθανθούν ενοχές. Άλλοι δυσκολεύονται να διαχειριστούν τη συναισθηματική ευθύνη που συνοδεύει μια γνωριμία, ακόμη και όταν αυτή βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Υπάρχει, επίσης, η περίπτωση ανθρώπων που δεν έχουν ξεκαθαρίσει τι θέλουν και επιλέγουν να απομακρύνονται αντί να επικοινωνήσουν με σαφήνεια τις προθέσεις τους. Δεν θα έλεγα ότι κάθε άνθρωπος που κάνει ghosting είναι απαραίτητα συναισθηματικά ανώριμος ή ότι μπορούμε να αξιολογήσουμε συνολικά την προσωπικότητά του από μία συμπεριφορά.
Ωστόσο, όταν η εξαφάνιση γίνεται συστηματικός τρόπος διαχείρισης των σχέσεων, μπορεί να φανερώνει δυσκολία στην επικοινωνία, στην ανάληψη ευθύνης και στη διαχείριση δυσάρεστων συναισθημάτων. Από την άλλη πλευρά, για τον άνθρωπο που δέχεται αυτή τη συμπεριφορά, η απουσία εξήγησης μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική. Συχνά αρχίζει να αναρωτιέται τι έκανε λάθος, αν δεν ήταν αρκετά ενδιαφέρων ή αν θα μπορούσε να είχε συμπεριφερθεί διαφορετικά. Εδώ θα ήθελα να τονίσω κάτι σημαντικό, η συμπεριφορά ενός άλλου ανθρώπου δεν αποτελεί αυτόματα αξιολόγηση της δικής μας αξίας.
Το ότι κάποιος δεν μπόρεσε ή δεν επέλεξε να επικοινωνήσει με σαφήνεια δεν σημαίνει ότι εμείς δεν αξίζουμε μια ξεκάθαρη και ουσιαστική επικοινωνία. Μπορεί να μην υπάρχει πάντα η διάθεση για συνέχιση μιας γνωριμίας, υπάρχει όμως η δυνατότητα να εκφράσουμε την απόφασή μας με σεβασμό. Η συναισθηματική ωριμότητα δεν φαίνεται μόνο στον τρόπο που ξεκινάμε μια σχέση, αλλά και στον τρόπο που επιλέγουμε να αποχωρήσουμε από αυτή.
Pocketing: Όταν ο σύντροφός μας παραμένει μυστικό
Δεν χρειάζεται κάθε σχέση να δημοσιοποιείται στα social media για να είναι αληθινή. Ωστόσο, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και στην απόκρυψη. Το Pocketing περιγράφει την κατάσταση στην οποία ένας άνθρωπος κρατά τη σχέση του μακριά από φίλους, οικογένεια και σημαντικά κομμάτια της κοινωνικής του ζωής. Μπορεί να αποφεύγει τις κοινές εμφανίσεις, να μη συστήνει τον σύντροφό του στους ανθρώπους του ή να μην επιθυμεί να αναγνωρίσει δημόσια τη σχέση.
Κάποιες φορές αυτό οφείλεται στην ανάγκη για προσωπικό χώρο ή στον φόβο της κριτικής. Άλλες φορές, όμως, μπορεί να υποδηλώνει αμφιβολίες, απροθυμία για δέσμευση ή την επιθυμία να παραμείνουν ανοιχτές άλλες επιλογές. Το σημαντικό δεν είναι απαραίτητα αν ένα ζευγάρι ανεβάζει κοινές φωτογραφίες, αλλά αν και οι δύο αισθάνονται ότι έχουν μια ξεκάθαρη θέση στη ζωή του άλλου.
Όταν κάποιος κρατά τη σχέση του κρυφή από φίλους και οικογένεια, ποιες μπορεί να είναι οι πραγματικές αιτίες; Πότε πρόκειται για ανάγκη ιδιωτικότητας και πότε αποτελεί red flag;
Το pocketing είναι ένα ενδιαφέρον φαινόμενο, γιατί αγγίζει μια πολύ βασική ανάγκη μέσα σε μια σχέση, την ανάγκη να νιώθουμε ότι ο άλλος μας αναγνωρίζει και μας εντάσσει στη ζωή του. Φυσικά, δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που δεν δημοσιεύει τη σχέση του στα social media ή δεν επιθυμεί να μοιράζεται την προσωπική του ζωή με τους άλλους κρύβει κάτι. Η ιδιωτικότητα είναι απολύτως θεμιτή και κάθε ζευγάρι έχει το δικαίωμα να ορίζει τα δικά του όρια. Η διαφορά βρίσκεται στο αν πρόκειται για μια κοινή επιλογή ιδιωτικότητας ή για μια μονόπλευρη απόφαση αποκλεισμού του συντρόφου από σημαντικά κομμάτια της ζωής μας.
Οι λόγοι μπορεί να είναι αρκετοί. Κάποιος μπορεί να φοβάται την κριτική της οικογένειάς του, να μην αισθάνεται ακόμη έτοιμος να δεσμευτεί, να έχει αμφιβολίες για τη σχέση ή να επιθυμεί να διατηρεί ανοιχτές τις επιλογές του. Υπάρχουν, βέβαια, και περιπτώσεις όπου το άτομο απλώς χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να εντάξει έναν νέο σύντροφο στον κοινωνικό του κύκλο.
Αυτό που θα με ενδιέφερε να εξετάσω δεν είναι τόσο το αν ανεβάζει κάποιος φωτογραφίες με τον σύντροφό του, αλλά το πώς τον αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του. Μας συστήνει στους ανθρώπους του; Μας συμπεριλαμβάνει στα σχέδιά του; Μπορούμε να μιλήσουμε ανοιχτά για τη σχέση μας ή υπάρχει μια διαρκής προσπάθεια αποφυγής του θέματος; Ένα σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι είναι όταν η απόκρυψη παρατείνεται, δεν εξηγείται επαρκώς και συνοδεύεται από αντιφατικά μηνύματα ή συμπεριφορές που μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε πραγματική θέση στη ζωή του άλλου. Θεωρώ ότι δεν χρειάζεται να είμαστε δημόσια εκτεθειμένοι για να νιώθουμε σημαντικοί. Χρειάζεται, όμως, να αισθανόμαστε ότι έχουμε μια ξεκάθαρη θέση στη ζωή του ανθρώπου με τον οποίο επιλέγουμε να είμαστε.
Η παγίδα της σύγκρισης: Όταν τα social media καθορίζουν τις προσδοκίες μας
Η επίδραση των social media δεν περιορίζεται στον τρόπο με τον οποίο γνωρίζουμε έναν άνθρωπο. Επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον έρωτα, την αυτοεκτίμηση και την ίδια μας την εικόνα. Καθημερινά βλέπουμε ζευγάρια να ταξιδεύουν, να ανταλλάσσουν δώρα, να οργανώνουν εκπλήξεις και να μοιράζονται ρομαντικές στιγμές.
Η εικόνα που δημιουργείται είναι συχνά εκείνη μιας ιδανικής σχέσης, στην οποία όλα μοιάζουν να λειτουργούν τέλεια. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που βλέπουμε είναι μόνο ένα επιλεγμένο στιγμιότυπο. Οι διαφωνίες, οι δυσκολίες, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας και οι στιγμές αμφιβολίας σπάνια αποτυπώνονται σε μια ανάρτηση στον προσωπικό μας λογαριαμό στο Instagram.
Όταν, λοιπόν, συγκρίνουμε τη δική μας σχέση με μια τέλεια ψηφιακή εικόνα, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε προσδοκίες που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η Βασιλική Χριστίδη αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η συνεχής έκθεση σε τέτοιες εικόνες μπορεί να επηρεάσει τόσο την αυτοεκτίμηση όσο και την αντίληψή μας για το τι σημαίνει μια υγιής σχέση.
Πόσο έχουν επηρεάσει τα social media την αυτοεκτίμηση και τις προσδοκίες μας από έναν σύντροφο; Μήπως συγκρίνουμε πλέον τις πραγματικές μας σχέσεις με μια εξιδανικευμένη εικόνα έρωτα που βλέπουμε καθημερινά στο διαδίκτυο;
Θεωρώ ότι τα social media έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τόσο τον εαυτό μας όσο και τις ερωτικές μας σχέσεις. Καθημερινά ερχόμαστε σε επαφή με εικόνες ζευγαριών που φαίνεται να έχουν την ιδανική σχέση: ταξίδια, εκπλήξεις, δώρα, ρομαντικές στιγμές, συνεχείς εκδηλώσεις αγάπης. Αυτό που συχνά ξεχνάμε είναι ότι βλέπουμε ένα επιλεγμένο στιγμιότυπο της ζωής τους και όχι την πραγματική καθημερινότητα της σχέσης τους. Όταν συγκρίνουμε τη δική μας σχέση, με τις δυσκολίες, τις διαφωνίες και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, με αυτή την εξιδανικευμένη εικόνα, είναι πιθανό να δημιουργούνται μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Μπορεί να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε γιατί ο δικός μας σύντροφος δεν εκφράζεται με τον ίδιο τρόπο, γιατί δεν οργανώνει αντίστοιχες εκπλήξεις ή γιατί η σχέση μας δεν έχει πάντα την ένταση που βλέπουμε στις οθόνες μας.
Παράλληλα, επηρεάζεται και η αυτοεκτίμησή μας. Η συνεχής έκθεση σε πρότυπα ομορφιάς, επιτυχίας και ερωτικής αποδοχής μπορεί να μας οδηγήσει σε συγκρίσεις, αμφισβήτηση της εικόνας μας και στην αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να βελτιωνόμαστε για να είμαστε επιθυμητοί. Υπάρχει, επίσης, μια άλλη διάσταση, ότι πολλές φορές δεν αξιολογούμε πλέον μόνο το πώς αισθανόμαστε μέσα σε μια σχέση, αλλά και το πώς φαίνεται αυτή η σχέση προς τα έξω. Θα ήθελα να κρατήσουμε ότι μια υγιής σχέση δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή για να είναι ουσιαστική. Δεν αποδεικνύεται από τις φωτογραφίες, τα likes ή τις δημόσιες εκδηλώσεις αγάπης, αλλά από την καθημερινή συνέπεια, τον σεβασμό, την ασφάλεια και την αμοιβαία προσπάθεια. Ίσως χρειάζεται να αναρωτηθούμε λιγότερο αν η σχέση μας μοιάζει με αυτές που βλέπουμε στο διαδίκτυο και περισσότερο αν μας κάνει πραγματικά να αισθανόμαστε καλά μέσα σε αυτή.
Dating στην Κύπρο: Ο φόβος του «τι θα πει ο κόσμος»
Η σύγχρονη κουλτούρα των γνωριμιών αποκτά μια επιπλέον διάσταση όταν εξετάζεται μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον της Κύπρου. Σε μια μικρότερη κοινωνία, όπου οι παρέες και οι γνωριμίες έχουν κοινούς γνωστούς, η προσωπική ζωή μπορεί εύκολα να γίνει αντικείμενο σχολιασμού. Ο φόβος της κοινωνικής κριτικής ενδέχεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι νεότεροι άνθρωποι προσεγγίζουν τις σχέσεις τους.
Κάποιοι μπορεί να επιλέγουν να κρατούν μια γνωριμία μακριά από τα βλέμματα των άλλων, ενώ άλλοι ίσως διστάζουν να προχωρήσουν σε μια σχέση επειδή ανησυχούν για την αντίδραση του περιβάλλοντός τους. Η οργανωσιακή ψυχολόγος Βασιλική Χριστίδη αναφέρεται στις ιδιαιτερότητες των μικρότερων κοινωνιών όπως είναι το νησί μας και εξηγεί πώς η ανάγκη για αποδοχή μπορεί να επηρεάσει τις προσωπικές επιλογές.
Στην Κύπρο, όπου οι κοινωνικοί κύκλοι είναι συχνά μικροί και οι γνωριμίες μπορεί να έχουν κοινές παρέες, πόσο επηρεάζει η κοινωνική κριτική τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι προσεγγίζουν τις σχέσεις; Μήπως ο φόβος του «τι θα πει ο κόσμος» οδηγεί κάποιους στο να κρατούν τις σχέσεις τους κρυφές ή να αποφεύγουν τη δέσμευση;
Θεωρώ ότι το κοινωνικό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος προσεγγίζει τις ερωτικές του σχέσεις, ιδιαίτερα σε μικρότερες κοινωνίες, όπως είναι η κυπριακή. Όταν οι κοινωνικοί κύκλοι είναι περιορισμένοι και οι γνωριμίες συνδέονται μεταξύ τους, η προσωπική ζωή μπορεί εύκολα να γίνει αντικείμενο σχολιασμού.
Μια σχέση δεν αφορά πάντα μόνο τους δύο ανθρώπους που τη δημιουργούν, αλλά ενδέχεται να επηρεάζει και τις παρέες, τις οικογένειες ή το ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια επιπλέον πίεση, ειδικά στους νεότερους ανθρώπους, οι οποίοι βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία διαμόρφωσης της ταυτότητας και των προσωπικών τους επιλογών. Ο φόβος της κριτικής, της απόρριψης ή του σχολιασμού μπορεί να τους οδηγήσει στο να περιορίζουν την έκφραση των συναισθημάτων τους, να αποφεύγουν να δημοσιοποιούν μια σχέση ή ακόμη και να μην προχωρούν σε μια γνωριμία που πραγματικά επιθυμούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό μπορεί να συνδέεται με την ανάγκη για αποδοχή και επιβεβαίωση από το περιβάλλον.
Όταν κάποιος δίνει υπερβολικά μεγάλη βαρύτητα στο πώς θα αξιολογηθεί από τους άλλους, είναι πιθανό να δυσκολεύεται να ακούσει τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες. Δεν θα πρέπει, βέβαια, να θεωρούμε ότι όλοι οι νέοι στην Κύπρο βιώνουν αυτή την πίεση με τον ίδιο τρόπο. Το κοινωνικό περιβάλλον μπορεί να λειτουργεί διαφορετικά για κάθε άτομο, ανάλογα με την οικογένεια, τις εμπειρίες και το προσωπικό του σύστημα αξιών. Για μένα, το σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι μια σχέση χρειάζεται να αποτελεί προσωπική επιλογή και όχι μια απόφαση που καθορίζεται από το αν θα εγκριθεί κοινωνικά.
Είναι διαφορετικό να επιλέγω να προστατεύσω την ιδιωτικότητά μου και διαφορετικό να κρύβω μια σχέση επειδή φοβάμαι την κριτική. Τελικά, ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για τους νέους σήμερα δεν είναι μόνο να βρουν έναν άνθρωπο με τον οποίο ταιριάζουν, αλλά να αισθανθούν αρκετά ασφαλείς ώστε να επιλέξουν αυτό που πραγματικά επιθυμούν, χωρίς να χρειάζονται διαρκώς την έγκριση των άλλων.
