Μπορεί να έχουν περάσει σχεδόν τρεις χιλιετίες από τη δημιουργία της, όμως η «Οδύσσεια» αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι παραμένει μία από τις πιο συναρπαστικές ιστορίες που αφηγήθηκε ποτέ ο άνθρωπος. Η νέα κινηματογραφική μεταφορά του Christopher Nolan δεν κατάφερε απλώς να γεμίσει τις αίθουσες, αλλά ενέπνευσε χιλιάδες θεατές να αναζητήσουν ξανά το αρχικό έργο του Ομήρου.
Με τον Matt Damon στον ρόλο του Οδυσσέα και ένα εντυπωσιακό cast που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya, Lupita Nyong’o και Charlize Theron, η ταινία εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες της χρονιάς. Στο πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής της συγκέντρωσε περισσότερα από 264 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική γοητεία της ομηρικής περιπέτειας.
Η πραγματική έκπληξη, ωστόσο, βρίσκεται πέρα από τις κινηματογραφικές αίθουσες. Η επιτυχία της ταινίας προκάλεσε ένα νέο κύμα ενδιαφέροντος για το αρχαίο κείμενο, με αναγνώστες όλων των ηλικιών να επιστρέφουν στα βιβλιοπωλεία, στις βιβλιοθήκες και στις πλατφόρμες ακρόασης.
Οι πωλήσεις της «Οδύσσειας» εκτοξεύθηκαν
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, σχεδόν 8.000 έντυπα αντίτυπα διαφορετικών εκδόσεων της «Οδύσσειας» πωλήθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα, ανεβάζοντας τις συνολικές πωλήσεις του έτους στις 47.000. Πρόκειται για αύξηση περίπου 95% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης χρονιάς.
Η ζήτηση υπήρξε τόσο μεγάλη, ώστε μεγάλα βιβλιοπωλεία χρειάστηκε να ανανεώνουν καθημερινά τα αποθέματά τους. Εκδόσεις που για χρόνια βρίσκονταν στα ράφια των κλασικών έργων άρχισαν ξαφνικά να πωλούνται με ρυθμούς σύγχρονου bestseller.
Για αρκετούς θεατές, η ταινία αποτέλεσε την πρώτη γνωριμία με τον κόσμο του Οδυσσέα. Για άλλους, έγινε η αφορμή να επιστρέψουν σε ένα έργο που είχαν διαβάσει μόνο αποσπασματικά στα σχολικά τους χρόνια.
Η μετάφραση της Emily Wilson έγινε το νέο bestseller
Ανάμεσα στις εκδόσεις που γνωρίζουν τη μεγαλύτερη ζήτηση ξεχωρίζει η αγγλική μετάφραση της Emily Wilson, η οποία κυκλοφόρησε το 2017. Η συγκεκριμένη έκδοση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δημοτικότητα χάρη στη σύγχρονη, άμεση και προσιτή γλώσσα της.
Ο Nolan έχει αναφέρει τη μετάφραση της Wilson ανάμεσα στις πηγές που μελέτησε για τη δημιουργία της ταινίας, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον του κοινού. Οι συνολικές πωλήσεις της έκδοσης στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλέον ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο αντίτυπα, ενώ η ζήτηση αυξήθηκε ξανά μετά την κυκλοφορία της ταινίας.
Η Wilson υπήρξε η πρώτη γυναίκα που δημοσίευσε ολοκληρωμένη αγγλική μετάφραση της «Οδύσσειας». Η προσέγγισή της απομακρύνεται από την υπερβολικά επιβλητική και αρχαΐζουσα γλώσσα ορισμένων παλαιότερων εκδόσεων, επιτρέποντας στο κείμενο να αποκτήσει έναν πιο άμεσο ρυθμό για τον σύγχρονο αναγνώστη.
Παράλληλα, η μετάφρασή της επανεξετάζει τον τρόπο με τον οποίο αποδίδονται οι γυναικείοι χαρακτήρες, οι σκλάβοι και οι σχέσεις εξουσίας μέσα στο ποίημα. Αυτή η διαφορετική οπτική την έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή σε νεότερες γενιές αναγνωστών, χωρίς να απουσιάζουν και οι συζητήσεις γύρω από τις ερμηνευτικές της επιλογές.
Η Gen Z ανακαλύπτει τον Όμηρο μέσα από τα audiobooks
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στα έντυπα βιβλία. Οι ακροάσεις της «Οδύσσειας» σε μορφή audiobook αυξήθηκαν θεαματικά μετά την κινηματογραφική πρεμιέρα.
Την ημέρα κυκλοφορίας της ταινίας, οι ακροάσεις στο Spotify αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 500%, ενώ στη συνέχεια η άνοδος εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε να αγγίξει περίπου το 680%. Το μεγαλύτερο μέρος του νέου κοινού αποτελείται από μέλη της Gen Z και millennials, γεγονός που αποκαλύπτει πως οι νεότερες γενιές δεν αποφεύγουν απαραίτητα τα κλασικά έργα, απλώς τα προσεγγίζουν μέσα από διαφορετικές μορφές.
Ηχητικές εκδόσεις με αφηγητές όπως ο Stephen Fry και ο Ian McKellen βρέθηκαν στις λίστες δημοφιλίας, μετατρέποντας την ομηρική αφήγηση σε μια εμπειρία που μπορεί να συνοδεύσει μια διαδρομή, ένα ταξίδι ή την καθημερινότητα.
Η κινηματογραφική εμπειρία του IMAX
Μέρος της επιτυχίας της ταινίας συνδέεται και με τον τρόπο που δημιουργήθηκε. Η «Οδύσσεια» είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου με κάμερες φιλμ IMAX 70mm, προσφέροντας μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή οπτική εμπειρία.
Οι θαλάσσιες περιπέτειες, τα μυθικά πλάσματα και η κλίμακα του ομηρικού κόσμου σχεδιάστηκαν για τη μεγάλη οθόνη, με πολλούς θεατές να ταξιδεύουν ακόμη και σε άλλες πόλεις ή χώρες για να παρακολουθήσουν την ταινία στην αυθεντική μορφή προβολής της.
Η Emily Wilson αναγνωρίζει τον αντίκτυπο, αλλά διαφωνεί με ορισμένες επιλογές
Παρότι η Emily Wilson χαιρέτισε το γεγονός ότι η ταινία έφερε τόσο πολλούς ανθρώπους κοντά στο ποίημα, εξέφρασε και επιφυλάξεις για τη μεταφορά του Nolan.
Η κλασικίστρια υποστήριξε ότι η ταινία επιχειρεί να συμπεριλάβει μεγάλο μέρος της πλοκής, αλλά παραλείπει ορισμένα από τα βασικότερα θέματα του έργου. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονται η πολύπλοκη προσωπικότητα του Οδυσσέα, η σημασία της Πηνελόπης και ο ρόλος των θεών στην εξέλιξη της ιστορίας.
Φωτογραφία εξωφύλλου: Photo By theodysseymovie On Instagram
