Η βιωσιμότητα δεν είναι πλέον απλώς μια τάση στη μόδα, αλλά γίνεται κανόνας. Από τις 19 Ιουλίου 2026, οι μεγάλες εταιρείες στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα μπορούν να καταστρέφουν απούλητα ρούχα, παπούτσια και σχετικά αξεσουάρ, σηματοδοτώντας μια από τις σημαντικότερες αλλαγές που έχει γνωρίσει η βιομηχανία της μόδας τα τελευταία χρόνια.
Πίσω από κάθε νέα συλλογή που φτάνει όχι μόνο στις βιτρίνες αλλά και σε κάθε ηλεκτονική ιστοσελιδα που ασχολείται με ρούχα και ό,τι αφορά την μόδα, υπάρχουν προϊόντα που δεν θα βρουν ποτέ τον δρόμο τους προς τον καταναλωτή.
Για πολλά χρόνια, η τύχη αυτών των απούλητων ειδών ήταν συχνά η καταστροφή τους. Η πρακτική αυτή εφαρμόστηκε από αρκετές εταιρείες για διαφορετικούς λόγους: από τη διατήρηση της εικόνας και της αποκλειστικότητας ενός brand μέχρι τη διαχείριση του πλεονάζοντος αποθέματος, των επιστροφών και του κόστους αποθήκευσης.
Ωστόσο, η εικόνα αυτή αλλάζει. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε μια σημαντική μεταρρύθμιση, με στόχο να περιορίσει τη σπατάλη και να ενισχύσει ένα πιο υπεύθυνο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης.
Συγκεκριμένα η απαγόρευση εντάσσεται στον νέο Κανονισμό για τον Οικολογικό Σχεδιασμό Βιώσιμων Προϊόντων (ESPR). Από τις 19 Ιουλίου 2026, οι μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα επιτρέπεται να καταστρέφουν απούλητα είδη ένδυσης, υποδημάτων και σχετικά αξεσουάρ.
Στόχος του μέτρου είναι να μειωθούν τα απόβλητα, να αξιοποιούνται καλύτερα οι φυσικοί πόροι και να ενισχυθεί η κυκλική οικονομία, ώστε τα προϊόντα να παραμένουν σε χρήση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αντί να καταλήγουν στα απορρίμματα.
Ο νέος αυτός κανόνας, αφορά αρχικά τις μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ οι μεσαίες εταιρείες θα ενταχθούν στο μέτρο από το 2030. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εξαιρούνται, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, οι μεγάλες εταιρείες θα πρέπει να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τα απούλητα προϊόντα που διαχειρίζονται και τον τρόπο αξιοποίησής τους, ενισχύοντας τη διαφάνεια απέναντι στους καταναλωτές.
Έτσι αντί να καταστρέφουν τα απούλητα προϊόντα, οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να αναζητούν πιο βιώσιμες λύσεις. Αυτό μπορεί να σημαίνει δωρεές σε κοινωνικούς φορείς, διάθεση μέσω outlet και second-hand καναλιών, ανακύκλωση υλικών, επισκευή ή ακόμη και επαναχρησιμοποίηση υφασμάτων για την παραγωγή νέων προϊόντων.
Πρόκειται για μια αλλαγή που ενισχύει τη φιλοσοφία της κυκλικής μόδας, όπου τα προϊόντα αποκτούν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και αξιοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότερο.
Η βιομηχανία της μόδας συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο επιβαρυντικούς κλάδους για το περιβάλλον. Η παραγωγή κάθε ενδύματος απαιτεί σημαντικές ποσότητες νερού, ενέργειας και πρώτων υλών, ενώ συνοδεύεται από εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περίπου 4% έως 9% των υφασμάτινων προϊόντων καταστρέφεται πριν καν χρησιμοποιηθεί, γεγονός που αντιστοιχεί σε εκατομμύρια καινούργια προϊόντα κάθε χρόνο.
Η νέα νομοθεσία επιχειρεί να ανατρέψει αυτή τη λογική, ενθαρρύνοντας τις εταιρείες να σχεδιάζουν πιο υπεύθυνα τις συλλογές τους και να αξιοποιούν κάθε προϊόν μέχρι το τέλος του κύκλου ζωής του.
