Ο Οκτώβριος έχει όλα εκείνα που αγαπάμε να βλέπουμε στο Instagram, ζεστό καφέ, πλεκτά, βροχερά απογεύματα, κεριά, βιβλία και την επιστροφή της cozy καθημερινότητας. Στην πραγματική ζωή, όμως, για αρκετούς ανθρώπους η μετάβαση στο φθινόπωρο συνοδεύεται από κάτι λιγότερο… ρομαντικό.
Ξαφνικά, το πρωινό ξύπνημα μοιάζει δυσκολότερο, στις 3 το απόγευμα αναζητάς δεύτερο καφέ, το γυμναστήριο μπορεί να περιμένει μέχρι αύριο και το βραδινό πρόγραμμα που έκλεισες πριν από μία εβδομάδα δεν ακούγεται πλέον τόσο δελεαστικό.
Στο διαδίκτυο, αυτή η εποχική πτώση ενέργειας συχνά περιγράφεται ως «October Slump». Δεν πρόκειται για επίσημη ιατρική διάγνωση ούτε για κάποια μυστηριώδη «ασθένεια του Οκτωβρίου». Υπάρχουν, όμως, πραγματικοί βιολογικοί και καθημερινοί παράγοντες που μπορούν να εξηγήσουν γιατί η αλλαγή της εποχής μας κάνει να αισθανόμαστε πιο κουρασμένοι, νωχελικοί ή λιγότερο motivated.
Το σώμα μας καταλαβαίνει ότι οι ημέρες μικραίνουν
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες είναι το φως. Το φυσικό φως αποτελεί βασικό σήμα για τον κιρκάδιο ρυθμό μας, το εσωτερικό «ρολόι» που βοηθά το σώμα να γνωρίζει πότε πρέπει να βρίσκεται σε εγρήγορση και πότε να προετοιμάζεται για ύπνο.
Καθώς προχωρά το φθινόπωρο και οι ώρες φυσικού φωτός μειώνονται, αυτή η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη διάθεση και την ενέργειά μας.
Η μικρότερη έκθεση στο φως έχει συνδεθεί με αλλαγές στη μελατονίνη, την ορμόνη που συμμετέχει στη ρύθμιση του ύπνου, αλλά και σε συστήματα που σχετίζονται με τη σεροτονίνη και τη διάθεση. Γι’ αυτό και ορισμένοι άνθρωποι αισθάνονται πιο νυσταγμένοι ή υποτονικοί όσο οι ημέρες μικραίνουν.
Υπάρχει η κούραση του Σεπτεμβρίου
Πριν τον Οκτώβριο προηγείται ο Σεπτέμβριος, ένας μήνας που για πολλούς λειτουργεί σχεδόν σαν δεύτερη Πρωτοχρονιά. Επιστροφή από τις διακοπές, δουλειά σε πλήρεις ρυθμούς, σχολεία, νέοι στόχοι, γυμναστήριο, υποχρεώσεις, deadlines και η αίσθηση ότι πρέπει να οργανώσουμε ξανά ολόκληρη τη ζωή μας.
Για μερικές εβδομάδες λειτουργούμε με τη δυναμική του «new season, new me», και μετά έρχεται ο Οκτώβριος. Η αρχική ορμή έχει υποχωρήσει, ενώ οι υποχρεώσεις παραμένουν. Παράλληλα, περνάμε συχνά περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους, μπορεί να κινούμαστε λιγότερο και η καθημερινότητά μας αλλάζει μαζί με τον καιρό.
Το αποτέλεσμα μπορεί να μοιάζει με ξαφνική απώλεια motivation, ενώ στην πραγματικότητα ίσως είναι απλώς η στιγμή που το σώμα ζητά μια πιο βιώσιμη ταχύτητα.
Το «θέλω μόνο να μείνω σπίτι» έχει επίσης εξήγηση
Οι μικρότερες ημέρες αλλάζουν και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο, όταν σκοτεινιάζει νωρίτερα, το σώμα αρχίζει να λαμβάνει τα σήματα της νύχτας ενώ η ημέρα μας μπορεί να απέχει αρκετές ώρες από το τέλος της.
Έτσι, το να φορέσεις πιτζάμες, να κουλουριαστείς στον καναπέ και να ακυρώσεις εκείνο το dinner μπορεί ξαφνικά να ακούγεται πολύ πιο ελκυστικό. Έτσι όμως, δημιουργείται ένας μικρός κύκλος, όσο λιγότερο βγαίνουμε, τόσο λιγότερη έκθεση σε φυσικό φως και κίνηση μπορεί να έχουμε, ενώ μειώνονται ενδεχομένως και οι κοινωνικές δραστηριότητες που μας ενεργοποιούν.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Η λύση δεν είναι απαραίτητα να πιέσουμε τον εαυτό μας να λειτουργεί με την ίδια ένταση που είχε τον Ιούλιο.
Ένα από τα πιο απλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναζητούμε φυσικό φως νωρίς μέσα στην ημέρα. Ένας πρωινός περίπατος, λίγη ώρα έξω ή ακόμη και η συνειδητή προσπάθεια να περνάμε περισσότερο χρόνο σε φωτεινό περιβάλλον μπορεί να βοηθήσει το βιολογικό μας ρολόι να παραμένει συγχρονισμένο.
Παράλληλα, βοηθά να διατηρούμε όσο γίνεται σταθερές ώρες ύπνου και αφύπνισης, να συνεχίζουμε να κινούμαστε ακόμη κι αν η προπόνηση γίνει πιο ήπια και να μην εγκαταλείπουμε εντελώς την κοινωνική μας ζωή επειδή έξω σκοτεινιάζει νωρίτερα.
Πότε δεν είναι απλώς ένα «October Slump»;
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διαφορά ανάμεσα σε μερικές ημέρες χαμηλότερης ενέργειας και σε συμπτώματα που επιμένουν και επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα.
Η Seasonal Affective Disorder (SAD) είναι μορφή κατάθλιψης με εποχικό μοτίβο και μπορεί να συνοδεύεται από επίμονη χαμηλή διάθεση, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες, έντονη κόπωση, προβλήματα συγκέντρωσης, περισσότερο ύπνο, αλλαγές στην όρεξη και κοινωνική απόσυρση.
Εάν η αλλαγή στη διάθεση ή στην ενέργεια είναι έντονη, επιμένει ή αρχίζει να δυσκολεύει την εργασία, τις σχέσεις και την καθημερινότητά σου, αξίζει να μιλήσεις με γιατρό ή επαγγελματία ψυχικής υγείας αντί να την αποδώσεις απλώς στην εποχή.
Φωτογραφία εξωφύλλου: Photo By Pinterest
