Η Τζένη Καρέζη υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του ελληνικού θεάτρου και του κινηματογράφου, μια γυναίκα που κατάφερε να συνδυάσει το αδιαμφισβήτητο ταλέντο, τη γοητεία και τη δυναμική προσωπικότητά της με μια σπουδαία καλλιτεχνική διαδρομή που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα.
Στις 26 Ιουλίου 1992, έφυγε από τη ζωή ύστερα από γενναία μάχη με τον καρκίνο, σε ηλικία 59 ετών, βυθίζοντας στη θλίψη τον καλλιτεχνικό κόσμο και το κοινό που τη λάτρεψε. Περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά, το όνομά της εξακολουθεί να αποτελεί συνώνυμο της ποιότητας, του ήθους και της αφοσίωσης στην τέχνη.
Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 1933 με το όνομα Ευγενία Καρπούζη και ήταν κόρη δύο εκπαιδευτικών. Ο πατέρας της, Κωνσταντίνος Καρπούζης, διακεκριμένος μαθηματικός, ήταν ιδιαίτερα αυστηρός και απαιτητικός, ενώ η μητέρα της, Θεώνη, δασκάλα στο επάγγελμα, στάθηκε το πιο τρυφερό και υποστηρικτικό πρόσωπο της ζωής της.
Τα πρώτα χρόνια της τα πέρασε στη Σύρο και αργότερα στη Θεσσαλονίκη, όπου ο πατέρας της είχε μετατεθεί ως γυμνασιάρχης. Εκεί βίωσε τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και τους βομβαρδισμούς της πόλης.
Η ίδια είχε αφηγηθεί πως, όταν ηχούσαν οι σειρήνες, η μητέρα της έβαζε στο γραμμόφωνο την Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν για να την ηρεμήσει, μια ανάμνηση που τη σημάδεψε και της αποκάλυψε από πολύ μικρή τη δύναμη της τέχνης.
Στο σχολείο ξεχώριζε για τις εξαιρετικές επιδόσεις της, την ευφυΐα και την κοινωνικότητά της. Ήταν πάντα πρωταγωνίστρια στις σχολικές γιορτές, έγραφε μικρά θεατρικά έργα, απήγγελλε ποιήματα και αναλάμβανε να οργανώνει παραστάσεις, δείχνοντας από νωρίς πως η σκηνή ήταν ο φυσικός της χώρος. Το όνομα «Τζένη» γεννήθηκε στα μαθητικά της χρόνια, όταν μια Γαλλίδα καλόγρια αποφάσισε να τη φωνάζει «Genny», από το γαλλικό Eugénie, ένα χαϊδευτικό που τη συνόδευσε σε όλη της τη ζωή.
Παρά τις έντονες αντιρρήσεις του πατέρα της, αποφάσισε να ακολουθήσει το όνειρό της. Έδωσε κρυφά εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου έγινε δεκτή και μαθήτευσε δίπλα σε κορυφαίους δασκάλους της εποχής. Εκεί ο Άγγελος Τερζάκης τής πρότεινε να αφήσει πίσω το επίθετο Καρπούζη και να υιοθετήσει το καλλιτεχνικό όνομα «Καρέζη», το οποίο έμελλε να γίνει ένα από τα πιο εμβληματικά στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου.
Η καριέρα της απογειώθηκε τη δεκαετία του 1950 και του 1960 μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο. Πρωταγωνίστησε σε ταινίες που αγαπήθηκαν όσο λίγες, όπως «Η Θεία από το Σικάγο», «Λατέρνα, Φτώχεια και Φιλότιμο», «Λατέρνα, Φτώχεια και Γαρύφαλλο», «Δεσποινίς Διευθυντής», «Μια τρελή… τρελή οικογένεια» και πολλές ακόμη, αποδεικνύοντας πως μπορούσε να υπηρετήσει με την ίδια επιτυχία τόσο την κωμωδία όσο και το δράμα. Παράλληλα, παρέμεινε πιστή στο θέατρο, ερμηνεύοντας έργα του Σαίξπηρ, του Λόρκα, του Τσέχοφ και σημαντικών Ελλήνων συγγραφέων, γεγονός που την καθιέρωσε ως μία από τις πιο ολοκληρωμένες ηθοποιούς της γενιάς της.
Το 1968 παντρεύτηκε τον ηθοποιό Κώστα Καζάκο, με τον οποίο απέκτησε τον μοναχογιό τους, Κωνσταντίνο. Μαζί δεν αποτέλεσαν μόνο ένα από τα πιο αγαπημένα ζευγάρια του ελληνικού θεάτρου, αλλά και δύο καλλιτέχνες με κοινές ανησυχίες και έντονη κοινωνική δράση.
Σημαντικό κεφάλαιο της ζωής και της καριέρας της αποτέλεσε η παράσταση «Το Μεγάλο μας Τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη το 1973. Το έργο εξελίχθηκε σε σύμβολο αντίστασης απέναντι στη δικτατορία, ενώ η ίδια και ο Κώστας Καζάκος συνελήφθησαν και κρατήθηκαν μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Η στάση τους εκείνη ανέδειξε μια διαφορετική πλευρά της Τζένης Καρέζη, μιας γυναίκας που δεν φοβήθηκε να υπερασπιστεί τις ιδέες και τις αξίες της.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 διαγνώστηκε με καρκίνο, όμως αντιμετώπισε την ασθένεια με αξιοπρέπεια και απίστευτη ψυχική δύναμη. Μέχρι το τέλος παρέμεινε αφοσιωμένη στο θέατρο, με την παράσταση «Διαμάντια και Μπλουζ» να αποτελεί μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της καριέρας της, καθώς ο προσωπικός της αγώνας ήταν πλέον γνωστός στο κοινό.
Η Τζένη Καρέζη έφυγε από τη ζωή στις 26 Ιουλίου 1992, όμως το έργο της παραμένει διαχρονικό.
Οι ταινίες της εξακολουθούν να προβάλλονται και να αγαπιούνται από τις νεότερες γενιές, ενώ η προσφορά της συνεχίζεται μέσα από το Ίδρυμα «Τζένη Καρέζη», το οποίο δημιουργήθηκε στη μνήμη της και προσφέρει πολύτιμη ψυχολογική υποστήριξη σε ανθρώπους που δίνουν τη δική τους μάχη με τον καρκίνο.
Δεν υπήρξε απλώς μία μεγάλη σταρ της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, αλλά μια προσωπικότητα που συνδύασε τη λάμψη με το ήθος, την καλλιτεχνική αριστεία με την κοινωνική ευαισθησία και άφησε πίσω της μια παρακαταθήκη που εξακολουθεί να εμπνέει.
