Η θρυλική Αμερικανίδα δημοσιογράφος, συγγραφέας και ακτιβίστρια, Gloria Steinem, μία από τις γυναίκες που συνέδεσαν το όνομά τους όσο λίγες με το σύγχρονο φεμινιστικό κίνημα, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών. Πέθανε ειρηνικά στις 2 Σεπτεμβρίου, στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη, έχοντας κοντά της ανθρώπους που την αγαπούσαν.
Μέχρι σχεδόν το τέλος της ζωής της συνέχισε να γράφει, να συζητά, να ακούει και κυρίως να πιστεύει ότι η αλλαγή είναι δυνατή, για την Gloria Steinem ο φεμινισμός δεν υπήρξε ποτέ απλώς μία λέξη, ήταν μία ολόκληρη ζωή.
Ένα κορίτσι από το Οχάιο που έμελλε να αλλάξει τα πάντα
Η Gloria Marie Steinem γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1934 στο Τολέδο του Οχάιο. Μετά το διαζύγιο των γονιών της, πέρασε σημαντικό μέρος των νεανικών της χρόνων φροντίζοντας τη μητέρα της, ενώ αργότερα φοίτησε στο Smith College, όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες.
Μετά την αποφοίτησή της ταξίδεψε στην Ινδία και επιστρέφοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες, άρχισε σταδιακά να βρίσκει τη θέση της στον κόσμο της δημοσιογραφίας. Ήταν ένας κόσμος όμως, στον οποίο οι γυναίκες καλούνταν ακόμη να αποδείξουν ότι μπορούσαν να γράψουν για κάτι περισσότερο από μόδα, σχέσεις ή οικιακά θέματα.
Η δημοσιογράφος που φόρεσε τη στολή του Playboy Bunny
Το 1963 έκανε μία από τις δημοσιογραφικές έρευνες που θα τη συνόδευαν για δεκαετίες. Μπήκε undercover σε Playboy Club της Νέας Υόρκης, δουλεύοντας ως Playboy Bunny, προκειμένου να καταγράψει από πρώτο χέρι τις συνθήκες εργασίας των γυναικών. Το αποτέλεσμα ήταν το περίφημο «A Bunny’s Tale».
Η έρευνα την έκανε ευρύτερα γνωστή, αλλά η ίδια αργότερα είχε μιλήσει και για το επαγγελματικό τίμημα που πλήρωσε, καθώς για ένα διάστημα δυσκολευόταν να αντιμετωπιστεί ως «σοβαρή» πολιτική δημοσιογράφος. Δεν σταμάτησε όμως, και αυτή η επιμονή θα γινόταν ένα από τα χαρακτηριστικά ολόκληρης της ζωής της.
Η στιγμή που ο φεμινισμός μπήκε στη ζωή της
Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, η Steinem είχε ήδη αρχίσει να στρέφεται όλο και περισσότερο προς το γυναικείο κίνημα.
Μία συγκέντρωση για το δικαίωμα στην άμβλωση το 1969 αποτέλεσε καθοριστική στιγμή για εκείνη. Ακούγοντας γυναίκες να μιλούν δημόσια για εμπειρίες που μέχρι τότε παρέμεναν κρυμμένες, αντιλήφθηκε ακόμη πιο έντονα πόσο βαθιά προσωπικές εμπειρίες συνδέονταν με ευρύτερα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα.
Η ίδια είχε βιώσει μία παράνομη άμβλωση όταν ήταν νεότερη. Σταδιακά, η δημοσιογράφος άρχισε να μετατρέπεται σε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες εκπροσώπους του δεύτερου κύματος του φεμινισμού, και μαζί της, ζητήματα που μέχρι τότε θεωρούνταν «ιδιωτικά» άρχισαν να διεκδικούν χώρο στη δημόσια συζήτηση.
Το περιοδικό που έγραψε ιστορία
Το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο ήρθε στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Η Gloria Steinem υπήρξε μία από τις γυναίκες πίσω από τη δημιουργία του Ms. Magazine, ενός περιοδικού που έμελλε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τα αμερικανικά media μιλούσαν για τις γυναίκες.
Σε μία εποχή όπου μεγάλο μέρος του γυναικείου Τύπου επικεντρωνόταν στην εμφάνιση, το σπίτι και στο πώς μία γυναίκα θα μπορούσε να γίνει «καλύτερη σύζυγος», το Ms. άνοιγε συζητήσεις για την ισότητα στην εργασία, τις αμβλώσεις, την ενδοοικογενειακή βία, τις διακρίσεις και την πολιτική εκπροσώπηση.
Η Steinem παρέμεινε για χρόνια μία από τις σημαντικότερες φωνές του περιοδικού, χρησιμοποιώντας τη δημοσιογραφία όχι μόνο για να καταγράφει όσα συνέβαιναν, αλλά και για να αμφισβητεί όσα θεωρούνταν δεδομένα.
Η γυναίκα πίσω από τα aviator γυαλιά
Υπήρχε φυσικά και η εικόνα της, τα μακριά μαλλιά με χωρίστρα στη μέση, τα χαρακτηριστικά μεγάλα aviator γυαλιά, τα παντελόνια καμπάνα, οι ζώνες, οι μπότες και τα suede κομμάτια Η Gloria Steinem έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες γυναικείες φιγούρες της δεκαετίας του ’70, αλλά δεν ήθελε ποτέ η εικόνα της να γίνει σημαντικότερη από όσα έλεγε.
Για εκείνη ακόμη και η μόδα μπορούσε να λειτουργήσει ως τρόπος αυτοέκφρασης, το ζητούμενο δεν ήταν μία γυναίκα να ντύνεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο για να θεωρείται «απελευθερωμένη», το ζητούμενο ήταν να έχει την ελευθερία να αποφασίζει η ίδια ποια θέλει να είναι.
Δεν έμεινε μόνο στα λόγια
Η δράση της Steinem δεν περιορίστηκε στη συγγραφή άρθρων ή στις τηλεοπτικές εμφανίσεις. Συνέβαλε στη δημιουργία και την ανάπτυξη οργανισμών που είχαν ως στόχο την πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών, την ισότητα και την ενίσχυση των γυναικείων φωνών στα μέσα ενημέρωσης.
Υπήρξε μεταξύ των ιδρυτικών προσωπικοτήτων του «National Women’s Political Caucus», μαζί με γυναίκες όπως οι Bella Abzug, Shirley Chisholm και Betty Friedan, ενώ δεκαετίες αργότερα συνίδρυσε το Women’s Media Center. Ταξίδευε ασταμάτητα, μιλώντας σε πανεπιστήμια, κοινότητες, συγκεντρώσεις και πορείες, και αυτό το ταξίδι έγινε τελικά και βιβλίο.
Το 2015 κυκλοφόρησε το memoir «My Life on the Road», μέσα από το οποίο αφηγήθηκε όχι απλώς τη δική της ζωή, αλλά και όσα είχε μάθει ακούγοντας τις ιστορίες των άλλων.
Η μεγαλύτερη τιμή από τον Barack Obama
Το 2013, ο τότε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Barack Obama της απένειμε το Presidential Medal of Freedom, μία από τις υψηλότερες πολιτικές διακρίσεις της χώρας. Ήταν μία συμβολική στιγμή για μία γυναίκα που είχε περάσει δεκαετίες αμφισβητώντας θεσμούς και εξουσίες.
Μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής της παρέμεινε ενεργή, συνομιλώντας με νεότερες γενιές ακτιβιστών και παρακολουθώντας έναν κόσμο που είχε αλλάξει σε πολλά από όσα η ίδια είχε διεκδικήσει αλλά όχι σε όλα.
Ακόμη και στα 92 της, η Gloria Steinem δεν είχε αποφασίσει να αποσυρθεί, τα τελευταία χρόνια της ζωής της επικεντρωνόταν ιδιαίτερα σε δύο πράγματα που αγαπούσε, την κοινότητα και τη συγγραφή. Στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη εξακολουθούσε να διοργανώνει κύκλους συζήτησης, μία πρακτική που θεωρούσε θεμελιώδη για την οργάνωση και την πραγματική επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων.
Παράλληλα, είχε ολοκληρώσει ένα ακόμη memoir, το «An Unexpected Life», με προγραμματισμένη κυκλοφορία τον Σεπτέμβριο του 2026.
