Στο επίκεντρο της έρευνας για τον αιφνίδιο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη βρίσκεται πλέον η μονάδα Stem Cell στο Κολωνάκι, όπου ο 54χρονος τραγουδιστής είχε μεταβεί το απόγευμα της Τετάρτης 9 Σεπτεμβρίου για προγραμματισμένη ιατρική διαδικασία.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο Μαζωνάκης είχε επισκεφθεί τη μονάδα και την προηγουμένη ημέρα, ενώ για τις 9 Σεπτεμβρίου είχε προγραμματιστεί να υποβληθεί σε θεραπευτική πλασμαφαίρεση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Μαζωνάκης: Ελεύθεροι μετά την κατάθεσή τους ο γιατρός και η σύζυγός του – Τι εξετάζουν οι Αρχές;
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του, και αφού είχε τοποθετηθεί φλεβοκαθετήρας, φέρεται να αισθάνθηκε έντονη αδιαθεσία και στη συνέχεια υπέστη ανακοπή. Ακολούθησε άμεση προσπάθεια ανάνηψης από τους ανθρώπους της μονάδας, ενώ στη συνέχεια επιχείρησαν διασώστες του ΕΚΑΒ και γιατροί στο νοσοκομείο «Ελπίς». Παρά τις προσπάθειες, ο τραγουδιστής δεν κατάφερε να επανέλθει.
Η χρονική ακολουθία των γεγονότων αποτελεί πλέον αντικείμενο διερεύνησης. Ωστόσο, η χρονική εγγύτητα μιας ιατρικής διαδικασίας με ένα οξύ περιστατικό δεν αρκεί από μόνη της για να τεκμηριώσει αιτιώδη σύνδεση. Αυτό είναι ένα ζήτημα που αναμένεται να αποσαφηνιστεί από τα ιατρικά και ιατροδικαστικά δεδομένα.
Στο μικροσκόπιο η λειτουργία της μονάδας
Παράλληλα με τις συνθήκες του περιστατικού, οι Αρχές εξετάζουν το καθεστώς λειτουργίας της συγκεκριμένης μονάδας και το κατά πόσο διέθετε την απαιτούμενη άδεια για τις ιατρικές πράξεις που πραγματοποιούνταν στον χώρο.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε δημόσια ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή του, ο χώρος διέθετε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου και όχι άδεια για τη διενέργεια πλασμαφαίρεσης. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι ζήτησε από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών να πραγματοποιήσει έλεγχο για τη λειτουργία της μονάδας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η ανάρτηση του Άδωνι Γεωργιάδη για Μαζωνάκη: «Yπέστη ανακοπή σε υποτιθέμενη κλινική»
Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά σημεία της έρευνας. Το ερώτημα δεν αφορά το αν η πλασμαφαίρεση είναι αναγνωρισμένη ιατρική πράξη, είναι. Αφορά το πού, από ποιον και υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται να πραγματοποιείται.
Τι είναι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση
Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση, γνωστή διεθνώς ως therapeutic plasma exchange (TPE), είναι μια εξειδικευμένη διαδικασία αφαίρεσης πλάσματος από το αίμα.
Κατά τη διαδικασία, το αίμα του ασθενούς περνά από ειδικό σύστημα διαχωρισμού. Το πλάσμα απομακρύνεται, ενώ τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με κατάλληλο υγρό αντικατάστασης, όπως αλβουμίνη ή, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, πλάσμα.
Ο θεραπευτικός στόχος είναι η απομάκρυνση παθολογικών ουσιών που κυκλοφορούν στο πλάσμα, όπως συγκεκριμένα αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα ή άλλες πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην παθοφυσιολογία ορισμένων νοσημάτων.
Η διαδικασία δεν αποτελεί γενική «θεραπεία ευεξίας» ούτε εφαρμόζεται αδιακρίτως. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της American Society for Apheresis κατατάσσουν τις ενδείξεις σε διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με την τεκμηρίωση και τον θεραπευτικό ρόλο της πλασμαφαίρεσης.
Πότε χρησιμοποιείται;
Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις αιματολογικών, νευρολογικών, νεφρολογικών και ανοσολογικών νοσημάτων.
Μεταξύ των γνωστών ενδείξεων περιλαμβάνονται συγκεκριμένες περιπτώσεις θρομβωτικής θρομβοπενικής πορφύρας, μυασθένειας gravis, συνδρόμου Guillain-Barré, ορισμένων μορφών νεφρικής ή αγγειιτιδικής νόσου, καθώς και ειδικών προβλημάτων που σχετίζονται με μεταμοσχεύσεις.
Η αποτελεσματικότητα, ωστόσο, δεν είναι ίδια για κάθε νόσημα. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της ASFA αξιολογούν ξεχωριστά κάθε ένδειξη και διακρίνουν τις περιπτώσεις στις οποίες η πλασμαφαίρεση αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής από εκείνες όπου ο ρόλος της παραμένει εξατομικευμένος ή λιγότερο τεκμηριωμένος.
Πώς πραγματοποιείται;
Η διαδικασία απαιτεί ασφαλή αγγειακή πρόσβαση και ειδικό εξοπλισμό για τον διαχωρισμό του αίματος.
Ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς και τον αριθμό των συνεδριών, μπορεί να χρησιμοποιηθούν περιφερικές φλέβες ή ειδικός κεντρικός φλεβικός καθετήρας. Το αίμα οδηγείται στο σύστημα αφαίρεσης, όπου το πλάσμα διαχωρίζεται από τα κύτταρα μέσω φυγοκέντρησης ή μεμβρανικής διήθησης.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας απαιτείται παρακολούθηση των ζωτικών σημείων και της κλινικής κατάστασης του ασθενούς. Σε κλινικό περιβάλλον η διαδικασία πραγματοποιείται με πρωτόκολλα που προβλέπουν την αντιμετώπιση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι;
Όπως κάθε ιατρική πράξη, η θεραπευτική πλασμαφαίρεση δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους.
Μεταξύ των συχνότερων ανεπιθύμητων ενεργειών περιλαμβάνονται η υπόταση, οι αντιδράσεις που σχετίζονται με το κιτρικό που χρησιμοποιείται ως αντιπηκτικό — όπως παροδική υποασβεστιαιμία, μυρμηγκιάσματα ή μυϊκές κράμπες — καθώς και αντιδράσεις που συνδέονται με την αγγειακή πρόσβαση.
Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστούν αλλεργικές αντιδράσεις, αιμορραγικές ή λοιμώδεις επιπλοκές, ενώ η ακριβής εικόνα εξαρτάται από τον ασθενή, την ένδειξη και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η διαδικασία. Μελέτες σε κλινικά περιβάλλοντα καταγράφουν κυρίως διαχειρίσιμες επιπλοκές, με την υπόταση να αποτελεί μία από τις συχνότερες.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η πλασμαφαίρεση αντιμετωπίζεται ως εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία και όχι ως μια απλή ενδοφλέβια θεραπεία.
Το κρίσιμο ερώτημα για τη μονάδα στο Κολωνάκι
Στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη, το ενδιαφέρον των Αρχών επικεντρώνεται πλέον σε ένα σύνολο ερωτημάτων.
Ποια ακριβώς διαδικασία είχε προγραμματιστεί; Είχε ξεκινήσει η ανταλλαγή πλάσματος ή ο ασθενής βρισκόταν ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας; Ποιος είχε την ευθύνη της ιατρικής πράξης; Ποια ήταν η άδεια λειτουργίας του χώρου και ποιες ιατρικές πράξεις επέτρεπε; Ποιος εξοπλισμός υπήρχε και ποια ήταν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα σε περίπτωση επείγοντος περιστατικού;
Οι απαντήσεις στα συγκεκριμένα ερωτήματα δεν μπορούν να προκύψουν μόνο από τη χρονική ακολουθία των γεγονότων. Απαιτούν έλεγχο των ιατρικών φακέλων, των καταθέσεων, των στοιχείων λειτουργίας της μονάδας, αλλά και των ιατροδικαστικών ευρημάτων.
Τι έχει γίνει γνωστό για την έρευνα;
Στο πλαίσιο της έρευνας, ο γιατρός που συνδέεται με τη μονάδα και η σύζυγός του, επίσης γιατρός, κλήθηκαν να καταθέσουν στις Αρχές και αφέθηκαν ελεύθεροι μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Σύμφωνα με τον δικηγόρο του γιατρού, Νίκο Αγαπηνό, οι δύο γιατροί καταθέτουν ως μάρτυρες στο πλαίσιο της έρευνας. Παράλληλα, αναμένεται να συγκεντρωθούν πρόσθετα στοιχεία, μεταξύ άλλων μέσω καταθέσεων εργαζομένων και αυτοψίας στον χώρο.
Το γεγονός ότι οι δύο γιατροί αφέθηκαν ελεύθεροι δεν αποτελεί από μόνο του αξιολόγηση της ουσίας της υπόθεσης. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και τα πραγματικά δεδομένα θα πρέπει να αξιολογηθούν συνολικά.
Η ιατροδικαστική εξέταση αναμένεται να δώσει τις κρίσιμες απαντήσεις
Σε αυτή τη φάση, ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της υπόθεσης είναι αυτό που ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί: η ιατροδικαστική διερεύνηση.
Η ακριβής αιτία του θανάτου και η αξιολόγηση των ευρημάτων θα είναι καθοριστικές προκειμένου να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη πριν από την ανακοπή και αν υπάρχει οποιαδήποτε ιατρικά τεκμηριωμένη σύνδεση με όσα είχαν προηγηθεί στη μονάδα.
Μέχρι τότε, η πλασμαφαίρεση, η άδεια λειτουργίας της μονάδας και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ο Γιώργος Μαζωνάκης βρέθηκε εκεί παραμένουν ξεχωριστά, αλλά αλληλένδετα πεδία μιας έρευνας που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι η ταχύτητα των συμπερασμάτων, αλλά η ακρίβεια των απαντήσεων.
