Έναν ολόκληρο αιώνα ζωής συμπλήρωσε η Ελένη Γαβριήλ Ττόκκος, μία Κύπρια της διασποράς με μία συναρπαστική προσωπική ιστορία που ξεκινά από το Όμοδος και φτάνει μέχρι την καρδιά του Λονδίνου. Όπως διαβάζουμε στο «Cypriots Worldwide», η Ελένη γιόρτασε τα 100ά γενέθλιά της, έχοντας στο πλευρό της την οικογένεια και τους φίλους της, καθώς και τους ενοίκους και το προσωπικό του Anastasia Lodge στο Winchmore Hill.
Για τα γενέθλιά της έλαβε μάλιστα και συγχαρητήρια επιστολή από τον Βασιλιά, επισφραγίζοντας με έναν ιδιαίτερο τρόπο έναν αιώνα γεμάτο εμπειρίες, και αν τα 100 χρόνια ζωής αποτελούν από μόνα τους λόγο για να αφηγηθεί κανείς την ιστορία της, η διαδρομή της Ελένης έχει κάτι ακόμη ξεχωριστό, μαζί με τον σύζυγό της υπήρξαν μέρος μιας ολόκληρης εποχής για την κυπριακή κοινότητα του Λονδίνου.
Από το Όμοδος στο Λονδίνο
Η Ελένη γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1926 στο Όμοδος, κόρη του Δημήτρη και της Ευπαθίας Δημητρίου. Μεγάλωσε μαζί με την αδελφή της, Φοινίγκου, και τους δύο αδελφούς της, Στέλιο και Γιώργο. Παντρεύτηκε τον Χρυσόστομο «Ττόκκο» Γαβριήλ το 1942 και μαζί απέκτησαν τρία παιδιά, τη Μαίρη, τον Ανδρέα και τον Γαβριήλ. Η οικογένεια μεγάλωσε ακόμη περισσότερο με τρία εγγόνια και τρία δισέγγονα.
Το 1952 ο σύζυγός της έφυγε για το Λονδίνο και έναν χρόνο αργότερα τον ακολούθησε και η ίδια. Το ζευγάρι ήταν αποφασισμένο να δημιουργήσει εκεί μία νέα ζωή και, έπειτα από χρόνια σκληρής δουλειάς, το 1956 κατάφερε να αγοράσει ακίνητο στην 56 Maple Street, στη Fitzrovia, έναντι 4.500 λιρών, εκεί άνοιξαν το Ttokkos Kebab House.
Και κάπως έτσι ξεκίνησε ένα νέο κεφάλαιο, όχι μόνο για την οικογένειά τους αλλά και για την παρουσία της κυπριακής κουζίνας στο Λονδίνο.
Η κυπριακή κουζίνα στην καρδιά της βρετανικής πρωτεύουσας
Το Λονδίνο των ’50s είχε μία εντελώς διαφορετική γαστρονομική ταυτότητα. Πολλά καφέ που λειτουργούσαν Ελληνοκύπριοι σέρβιραν κυρίως κλασικά βρετανικά πιάτα, από αυγά και μπέικον μέχρι τηγανητές πατάτες και φασόλια. Την ίδια στιγμή, όμως, μέσα στις κουζίνες τους διατηρούσαν ζωντανές τις γεύσεις της πατρίδας.
Στο Ttokkos Kebab House, η κυπριακή παράδοση άρχισε σταδιακά να βγαίνει από την κουζίνα και να περνά στο μενού. Φασολάκι, αρνί καπαμά, λουβί με κολοκυθάκια, αφέλια και φυσικά κρέας στα κάρβουνα μετέφεραν κάτι από την Κύπρο στο κέντρο του Λονδίνου.
Σύμφωνα με την οικογενειακή αφήγηση που δημοσιεύει το «Cypriots Worldwide», το εστιατόριο εξελίχθηκε στο πρώτο αυθεντικό ελληνικό εστιατόριο του Λονδίνου που πρόσφερε ολοκληρωμένο ελληνικό μενού, μία πρωτιά που η οικογένεια θεωρεί σημαντικό κομμάτι της κληρονομιάς των γονιών της. Η τοποθεσία του εστιατορίου το έφερε κυριολεκτικά στο επίκεντρο της ζωής της βρετανικής πρωτεύουσας.
Όταν ο τότε Post Office Tower άνοιξε στο κοινό το 1966, η περιοχή γέμισε με Λονδρέζους και τουρίστες που περίμεναν στην ουρά για να επισκεφθούν το νέο αξιοθέατο και το περιστρεφόμενο εστιατόριό του. Η αυξημένη κίνηση μεταφέρθηκε και στους γύρω δρόμους, με το Ttokkos Kebab House να ζει από κοντά τον ενθουσιασμό μιας πόλης που άλλαζε με ταχύτητα.
Η ημέρα που ο Bobby Moore πέρασε την πόρτα του εστιατορίου
Ανάμεσα στις αναμνήσεις που ξεχωρίζουν βρίσκεται και μία ιστορία από το 1975, λίγες ημέρες πριν από τον τελικό του FA Cup μεταξύ West Ham United και Fulham. Ο γνωστός έμπορος αυτοκινήτων Jack Siglar είχε κάνει κράτηση στο εστιατόριο και εμφανίστηκε συνοδευόμενος από παίκτες της Fulham.
Ανάμεσά τους ήταν οι Alan Mullery, John Lacy και ένας άνθρωπος που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερες συστάσεις, ο Bobby Moore, ο αρχηγός της εθνικής Αγγλίας που είχε σηκώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο το 1966. Για τους υπόλοιπους πελάτες, η εικόνα ενός από τα μεγαλύτερα ονόματα του αγγλικού ποδοσφαίρου να απολαμβάνει το γεύμα του στο διπλανό τραπέζι ήταν μία στιγμή που δύσκολα ξεχνιέται.
Από παρουσιαστές ειδήσεων μέχρι αστέρες της τηλεόρασης
Με τα χρόνια, το Ttokkos Kebab House μετατράπηκε σε στέκι ανθρώπων από τον χώρο της τηλεόρασης, της διαφήμισης, των επιχειρήσεων και της βρετανικής showbiz. Σύμφωνα με τις οικογενειακές αναμνήσεις, από τα τραπέζια του πέρασαν προσωπικότητες όπως ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Jeffrey Bernard, ο John McCririck και ο ηθοποιός Peter Wyngarde.
Τακτικοί πελάτες ήταν επίσης πρόσωπα από το ITN, μεταξύ των οποίων οι Sir Alastair Burnet, Reginald Bosanquet και Anna Ford, ενώ στη λίστα των γνωστών θαμώνων περιλαμβάνονταν ονόματα όπως Telly Savalas, Richard O’Sullivan, Barbara Windsor, Kenneth Williams και Griff Rhys Jones.
Πίσω όμως από τα διάσημα ονόματα, τις παρέες, τα μεγάλα τραπέζια και τις ιστορίες της Fitzrovia υπήρχε πάντα κάτι πολύ πιο απλό, μία οικογένεια Κυπρίων που είχε φτάσει στο Λονδίνο αποφασισμένη να δουλέψει και να δημιουργήσει.
Φωτογραφία εξωφύλλου: Photo By cypriotsworldwide
